دانلود بررسی تاریخچه رزین های تعویض یونی در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود بررسی تاریخچه رزین های تعویض یونی در فایل ورد (word) دارای 67 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود بررسی تاریخچه رزین های تعویض یونی در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی ارائه میگردد

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي دانلود بررسی تاریخچه رزین های تعویض یونی در فایل ورد (word)،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن دانلود بررسی تاریخچه رزین های تعویض یونی در فایل ورد (word) :

– تاریخچه رزین های تعویض یونی

رزین های تعویض یونی ذرات جامدی هستند كه می توانند یون های نامطلوب در محلول را با همان مقدار اكی والان از یون مطلوب با بار الكتریكی مشابه جایگزین كنند.

در سال 1850 یك خاك شناس انگلیسی متوجه شد كه محلول سولفات آمونیمی كه به عنوان كود شیمیایی بكار می رود، در اثر عبور از لایه های ستونی از خاك، آمونیم خود را از دست می دهد بگونه ای كه در محلول خروجی از ستون خاك، سولفات كلسیم در محلول ظاهر می شود.

این یافته توسط دیگران پیگیری شد و متوجه شدند كه سیلیكات آلومینیوم موجود در خاك قادر به تعویض یونی می باشد. این نتیجه گیری با تهیه ژل سیلیكات آلومینیوم از تركیب محلول و سولفات آلومینیم و سیلیكات سدیم به اثبات رسید. بنابراین اولین رزین مصنوعی كه ساخته شد سیلیكات آلومینیوم بود.

به رزین های معدنی، زئولیت می گویند و در طبیعت سنگهای یافت می شوند كه می توانند كار زئولیت های سنتزی را انجام دهند. این مواد، یون های سختی آور آب ( كلسیم و منیزیم) را حذف می كردند و بجای آن یون سدیم آزاد می كردند از اینرو به زئولیت های سدیمی مشهور شدند كه استفاده از آن در تصفیه آب مزایای زیادی داشت چون احتیاج به استفاده از مواد شیمیایی نبود و اثرات جانبی هم نداشتند. اما زئولیت های سدیمی دارای محدودیتهایی بودند. این زئولیت ها می توانستند فقط سدیم را جایگزین كلسیم و منیزیم محلول در آب نمایند و آنیونها بدون تغییر باقی می ماندند. از این رو آب تصفیه شده با زئولیت های سدیمی به همان اندازه آب خام، قلیاییت، سولفات، كلراید و سیلیكاتت دارند.

واضح است كه چنین آبی برای صنایع مطلوب نیست. مثلاً بی كربنات سدیم محلول در آب می تواند مشكلاتی را در مراحل بعدی برای دیگ بخار بوجود آورد. زیرا در اثر حرارت به سود و گاز دی اكسید كربن تبدیل می شود. سود یكی از عوامل مهم در خوردگی موضعی در نیروگاههاست كه بحث مفصل تر آن در مباحث آینده خواهد آمد. گاز دی اكسید كربن موجود در بخار آب در اثر میعان بخار به صورت اسید كرینیك در می اید كه باعث خوردگی لوله های برگشتی می شود كه بخار آب خروجی از توربین را به كندانسور (چگالنده) می برند.

یكی دیگر از اشكلات مهم استفاده از زئولیت ها ی سدیمی، عدم كاهش غلظت سیلیس در آب تصفیه شده می باشد كه یكی از خطرناكترین ناخالصی های آب تغذیه دیگ بخار در فشارهای زیاد می باشد.

تحقیقات برای رفع عیوب زئولیت های سدیمی ادامه یافت تا آنكه در اواسط دهه 1930 در هلند زئولیت هایی ساخته شد كه بجای سدیم فعال، هیدروژن فعال داشتند . این زئولیت ها كه به تعویض كننده های كاتیونی هیدروژنی معروف شدند، می توانستند تمام نمكهای محلول در آب را به اسیدهای مربوط تبدیل كنند. بعنوان مثال بی كربناتهای كلسیم و منیزیم به اسید كربنیك تبدیل می شوند كه اسید كربنیك بی دی اكسید كربن و آب تجزیه می شود.

دی اكسید كربن تولید شده را می توان توسط هوادهی یا هوازدایی از محیط حذف كرد. لذا با این روش تمام قلیاییت بی كربناتی حذف می شود. رزین های كاتیونی هیدروژنی جدید، سیلیس نداشته و علاوه بر این قادرند همزمان هم سختی آب را حذف كنند و هم قلیاییت آب را كاهش دهند.

آب خروجی از تعویض كننده كاتیونی هیدروژنی، اسیدی است و باید خنثی شود. این كار با اضافه كردن قلیا (‌باز) یا مخلوط كردن خروجی تعویض كننده كاتیونی هیدروژنی با خروجی تعویض كننده سدیمی (زئولیت ) امكان پذیر است.

تعویض كننده های كاتیونی هیدروژنی هم دارای محدودیت هایی هستند. هنوز آنیونها، مثل سولفات كلراید و سیلیكات حذف نمی شوند.

برای بهبود تكنولوژی تصفیه آب گام های اساسی در سال 1944 برداشته شد كه باعث تولید رزین های تعویض یونی آنیونی شد. (3) رزین های كاتیونی هیدروژنی تمام كاتیونهای آب را حذف می كنند و رزین های آنیونی تمام آنیونهای آب از جمله سیلیس را حذف می نمایند. در نتیجه می توان با استفاده از هر دو نوع رزین، آب بدون یون تولید كرد. پیشرفت های بعدی كه در دهه 1950 حاصل شد منجر به اختراع و تولید رزین های تعویض یونی ضعیف گردیدكه صرفه جویی قابل توجهی در مصرف مواد شیمیایی مورد نیاز برای احیاء رزین ها را باعث شد.

2- شیمی رزین ها

همانگونه كه می دانید محلول های الكترولیت دارای یون های مثبت (‌كاتیون) و یونهای منفی (آنیون) هستند و از نظر بار الكتریكی خنثی هستند. یعنی مجموع آنیون ها و مجموع كاتیون ها از نظر بار الكتریكی با هم برابرند.

رزین های تعویض یونی شامل بار مثبت كاتیونی و بار منفی آنیونی می باشند به گونه ای كه از نظر الكتریكی خنثی هستند. اما تعویض كننده ها با محلول های الكترولیت این تفاوت را داند كه فقط یكی از دو یون، متحرك و قابل تعویض است. بعنوان مثال یك تعویض كننده كاتیونی سولفونیك دارای نقاط آنیونی غیر متحركی است كه شامل رادیكال های آنیونی می باشد كه كاتیون های متحركی مثل H+ یا Na+ می توانند به آن متصل باشند. این كاتیون های متحرك می توانند در یك واكنش تعویض یونی شركت كنند و به همین صورت یك تعویض كنده آنیونی دارای نقاط كاتیونی غیر متحركی است كه آنیون های متحركی مثل هیدروكسیل یا كلراید می توانند به آن متصل باشند.

در اثر تعویض یونی، كاتیون ها با آنیون های موجود در محلول با كاتیون ها و آنیون های موجود در رزین تعویض می شوند به گونه ای كه هم محلول و هم رزی ناز نظر الكتریكی خنثی باقی می مانند. باید توجه داشت كه در اینجا با تعادل جامد- مایع سروكار داریم بدون آنكه جامد در محلول حل شود. برای آنكه یك تعویض كننده یونی جامد، مفید باشد، باید دارای شرایط زیر باشد :

1- خود دارای یون باشد.

2- در آب غیر محلول باشد.

3- فضای كافی در شبكه تعویض كننده وجود داشته باشد كه یون ها بتوانند بسهولت در شبكه جامد رزین وارد یا خارج شوند.

اكثر رزین های تعویض یونی كه در تصفیه آب بكار می روند رزین های سنتزی هستند كه با پلیمریزاسیون تركیبات آلی حاصل شده اند. بعنوان مثال روش تهیه رزین های سولفونیك در اینجا شرح داده می شود.

برای ساختن رزین، استیرن را با دی وینیل بنزن مخلوط می كنند و به آن یك ماده پراكسید و یك عامل تفرق ساز[1] می افزایند. آنگاه این مخلوط را به آب اضافه می كنند و با یك همزان آنقدر هم می زنند تا بصورت قطرات معلق با اندازه معین در آیند.

با حرارت دادن پلیمریزاسیون شروع می شود كه چون گرمازاست باید با یك ماده سرد كننده، دما راكنترل كرد. ذرات به تدریج ویسكوز شده و در نهایت به صورت ذرات یا دانه های كروی در می آیند. حرارت دادن ادامه می یابد تا زمانی كه پلیمریزاسیون كامل شود. دانه های حاصل، شبكه پلی استیرن را تشكیل می دهند. حال برای تهیه تعویض كننده كاتیونی باید دانه ها را با سولفوریك اسید تركیب كرد تا گروه HSO3 به شبكه هیدروكربن متصل شود. به ازاء هر دو گروه بنزن، حدود هشت تا ده گروه HSO3 در شبكه وارد می شود.

برای تهیه تعویض كننده آنیونی باید شبكه را با كلراید متیل یا آمین تركیب كرد. رزین های حاصل وقتی خشك شوند، شكننده خواهند بود و زنجیرها خیلی نزدیك به هم قرار می‌گیرند. به گونه ای كه یون ها نمی توانند به راحتی در دانه ها نفوذ كنند اما وقتی در آب قرار بگیرند با جذب آب متورم می شوند و زنجیرها از هم فاصله می گیرند به طوری كه نفوذ یون ها امكان پذیر می شود. درجه متورم شدن بستگی به مقدار دی وینیل بنزن دارد. رزین های تجارتی در حدود 8-20% دی وینیل بنزن دارند.

هر دانه رزین با آنیون غیر متحرك و یون متحرك H+ را می توان همچون یك قطره سولفویك اسید با غلظت 25% تصور كرد كه این قطره در غشایی قراردارد كه فقط كاتیون از آن می تواند عبور كند. در شكل 9-2 مقطعی از یك دانه رزین را نشان می دهد كه معادل تصور قطره ای آن نیز نشان داده شده است.

قدرت اسیدی یا بازی یك تعویض كننده را می توان با تیتراسیون معلوم كرد كه برای این كار، تغییر در pH یك سوسپانسیون از آن رزین را اندازه می گیرند.

در مورد تعویض كننده های كاتیونی قوی، pH از حدود یك شروع می شود و با افزایش قلیا تا حدود 12 افزایش می یابد. در حالی كه وقتی یك رزین كاتیونی ضعیف مثل كربوكسیلیك را به این صورت خنثی كنیم، pH از حدود 3 شروع می شودد و برای رسیدن به pH حدود 12 احتیاج به قلیای بیشتری است.

سوال 9-1- چرا برای یك رزین كاتیونی ضعیف در مقایسه با كاتیونی قوی، به قلیای بیشتری احتیاج است ؟

وقتی كه یك رزین آنیونی قوی را با اسید خنثی كنیم، pH كه از حدود 13 شروع شده تا به حدود 2 كاهش می یابد در حالی كه یك رزین آنیونی ضعیف را به این صورت خنثی كنیم، pH از حدود 8 شروع می شود و به اسید بیشتری نیاز است تا به pH برابر 2 برسیم.

وقتی از تعویض كننده اسیدی قوی یا ضعیف صحبت می شود منظور كوچكی یا بزرگی درجه تفكیك یا درجه یونیزاسیون آن است. همانگونه كه منظور از اسید قوی مثل كلریدریك اسید به مفهوم آن است كه بیشتر یونیزه می شود نه اینكه غلیظ تر است.

3-تعادل یون ها در حضور رزین ها

اگر رزین در تماس با محلولی قرار گیرد یون متحرك موجود در ساختمان رزین یون موجود در محلول می توانند محل خود را تعویض كنند ولی با حفظ این شرط مهم كه هم محلول و هم رزین همواره از نظر الكتریكی خنثی بمانند. این تعویض محل یون ( در داخل رزین یا در محلول) را می توان همانند یك واكنش شیمیایی تعادلی در نظر گرفت. فرض كنید كه درابتدا در رزین فقط یون B موجود است كه ظرفیت آن ZB می باشد و در محلول فقط یون A موجود است. كه ظرفیت آن ZA می باشد. در اثر تماس رزین با محلول، A و B می توانند جای خود را تعویض كنند كه اگر این تعویض را بصورت یك واكنش شیمیایی تعادلی در نظر بگیریم داریم.

( در محلول ) + ( در رزین) ( در محلول) + ( دررزین)

كه منظور از اكتیویته مولی یون در داخل رزین و a اكتیوته مولی یون در داخل محلول است.

بنابراین اكتیویته مولی یون A در داخل رزین ولی aA اكتیویته مولی یون A در داخل محلول است. ینكه یون B تمایل داشته باشد به محلول منتقل شود و یا در داخل رزین بماند بستگی به ثابت تعادل ka دارد ولی در هر صورت غلظت مولی یون های A و B در رزین و غلظت مولی یون های A و B در محلول در زمان تعادل به اندازه ای است كه رابطه تعادلی بالا ارضا می شود. مقدار ثابت تعادل طبق رابطه زیر به دما بستگی دارد.

همنطور كه می دانید اكتیویته مولی بصورت زیر با غلظت رابطه دارد.

كه ضریب اكتیویته و C غلظت مولی است.

اگر در رابطه تعادلی بجای اكتیویته، غلظت مولاری قرار دهیم و همه ضرایب اكتیویته را در هم ضرب كنیم به رابطه تعادلی زیر می رسیم

كه qM غلظت مولاری در داخل رزین و CM غلظت مولاری در محلول است. رابطه غلظت مولاری و غلظت اكی والانی ( نرمالیته) به صورت زیر است .

qAm.ZA=qA

CAm.ZA=CA

در روابط بین qA و CA به ترتیب غلظت اكی والانی در رزین و محلول می باشند.

اگر Q ظرفیت كل رزین بر حسب نرمالیته و Co نرمالیته محلول باشد در آن صورت داریم

CA+CB=Co

QA+qB=Q

چون در داخل رزین با یون A وجود دارد و یا یون B و در هر صورت مجموع یون های متحرك رزین برابر ظرفیت كل رزین است كه مقدار ثابتی است و با توجه به اصل خنثایی الكتریكی، Co هم مقدار ثابتی است. در تصفیه آب Co حدود یك میلی نرمال و Q حدود 2 نرمال است.

معمولاً رابطه تعادلی را بر حسب جزء اكی واالانی می نویسند كه منظور از جزء اكی والانی عبارت است :

ِ

1= yA+yB

1=xA+xB

كه در اینجا y جزء اكی والانی در رزین و x جزء اكی والانی در محلول است.

كه با جایگزینی در ثابت تعادل داریم :

ضریب گزینش[2] كه ارزش ضریب فراریت درتقطیر را دارد، برای رزین ها چنین تعریف می‌شود:

دیده می شود كه ضریب گزینش بری یون های یك ظرفیتی همان ثابت تعادل است ولی اگر A و یا B یك ظرفیتی نباشد ضریب گزینش با ثابت تعادل فق می كند.

ثابت تعادل برای یون های یك ظرفیتی حدود یك ولی برای یون های دو ظرفیتی می تواند بزرگتر از بیست باشد. توجه به این نكته مهم است كه چون در تعویض یون ها با یك فرآیند تعادلی سروكار داریم بنابراین هر یون در هر فاز دیده می شود و ضریب گزینش معلوم می كند چه كسری از كل هر یون در فاز محلول است و یا در فاز رزین. البته این مزیت مهم برای رزین هاست چون می توانیم با تغییر شرایط محلول، یون داخل رزین را تغییر دهیم.

بطوركلی در غلظت های كم، مثل آب طبیعی، هرچه ظرفیت یون بیشتر باشد با تمایل بیشتری جذب رزین می شود. مثلا یون سه ظرفیتی و یون دو ظرفیتی بیش از یون یك ظرفیتی توسط رزین جذب می شود حتی برای یونهای با ظرفیت یكسان نیز ضریب گزینش متقاوت است و معمولاً هر چه وزن مولكولی بیشتر باشد و یا اندازه یون كوچكتر باشد تمایل جذب افزایش می یابد مثلاً ترتیب زیر در مورد گزنیش نسبی كاتیون ها برای جذب توسط تعویض كننده كاتیونی (‌اسیدی) وجود دارد ( این ترتیب تجربی است)

رزین قوی

رزین ضعیف

این ترتیب به این مفهوم است كه تا زمانی كه یون كلسیم در آب وجود دارد، احتمال جذب شدن یون پتاسیم توسط تعویض كننده كاتیونی (‌اسیدی) بسیار ضعیف است. بنابراین در غلظت های پایین كاتیون ها، مثل آب طبیعی، تعویض كننده كاتیونی به راحتی می تواند تعویض كاتیون ها را بر مبنای گزینش نسبی انجام دهد. توجه داشته باشید :

1- هر چه غلظت یونی محلول كمتر باشد (‌محلول رقیق تر باشد) تفاوت گزینش ها بیشتر می شود (4)

2- در محلول غلیظ ترتیب گزینش بالا صادق نیست.

اما چگونه واكنش معكوس انجام می شود یعنی رزین احیا می شود؟

اگر ایزوترم تعادلی تعویض یعنی y برحسب x را در مور یك تعویض كننده كاتیونی سدیمی رسم كنیم شكل 9-3 حاصل می شود.

در رابطه تعادلی غلظت یون كلسیم در محلول است كه جهت پیشرفت واكنش را تعیین می كند. در آبهای طبیعی كه غلظت یون كلسیم حدود چند میلی مول در لیتر است، رزین توضیح می دهد كه سدیم داخل شبكه خود را با كلسیم آب تعویض كند و در نتیجه سختی آب كاهش خواهد یافت. اما وقتی كه رزین در آب نمك قرار گیرد، رزین ترجیح می دهد كه یون كلسیم را از دست بدهد و سدیم را در داخل شبكه خود بپذیرد و به صورت اولیه خود در آید ( احیا رزین).

محورها بر حسب جزء اكی والانی یون كلسیم یعنی

می باشد. محور عمودی جزء اكی والانی یون كلسیم در تعویض كننده و محور افقی جزء اكی والانی كلسیم در محلول را نشان می دهد. اگر هیچ گزینشی وجود نمی داشت ایزوترم به صورت خطی با زاویه ْ45 می شد كه معرف آن است كه نسبت +2Ca به + Na در تعویض كننده برابر همین نسبت در محلول است. در شكل 9-3 دیده می شود كه گزینش تعویض كننده برای جذب یون كلسیم بطور قابل توجهی با كاهش غلظت سدیم در محلول، افزایش می یابد. یعنی یك تعویض كننده به صورت گزینشی یون كلسیم را با ترجیح بیشتری نسبت به یون سدیم در محلول رقیق حاوی 2+Ca و +Na جذب می كند. شكل 9-3 توضیح می دهد كه چرا یك تعویض كننده سدیمی می تواند بطور گزینشی یون 2+ Ca را از یك محلول رقیق مثل آب طبیعی حذف كند. حتی وقتی كه [Ca2+]<<[Na+] باشد. در شستشوی رزین از محلول نمك طعام استفاده می شود كه غلظت یون سدیم در آن محلول بیش از چندین ده هزار ppm است.

بنابراین اگر رزین در تماس با محلولی غنی از سدیم و بسیار فقیر از نظر یون كلسیم قرار گیرد، ضریب گزینش كلسیم رزین كاهش یافته و ضریب گزینش سدیم آن افزایش می یابد كه در نتیجه رزین شروع به رها كردن یون كلسیم و جذب یون سدیم می كند كه باعث دوباره فعال شدن رزین می شود كه به آن اجباری رزین[3] می گویند.

بنابراین در احیای رزین، یون هایی كه درطول مدت سرویس توسط رزین از آب جذب شده با یون های ماده احیا كننده تعویض می شوند و رزین دوباره به صورت اولیه ( قبل از شروع سرویس) در می آید. راندمان احیا تعیین می كند كه آیا همه یون های جذب شده با یون های ماده احیا كننده تعویض می شود و یا كسری از آن یون های جذب شده تعویض می گردند.

این مطالب در مورد تعویض كننده های آنیونی هم معمولاً صادق است و تركیب گزینش تجربی در آنها به صورت زیر است :

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود مقاله درباره سیكل های سوخت فسیلی در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود مقاله درباره سیكل های سوخت فسیلی در فایل ورد (word) دارای 57 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله درباره سیكل های سوخت فسیلی در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی ارائه میگردد

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي دانلود مقاله درباره سیكل های سوخت فسیلی در فایل ورد (word)،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن دانلود مقاله درباره سیكل های سوخت فسیلی در فایل ورد (word) :

*مقاله درباره سیكل های سوخت فسیلی*

مراحل فرایند موافق و مخالفت جهان سیكل های سوخت فسیلی :

زغال : تحلیل سیكل سوخت زغال ،مراحل فرایند استخراج زغال سنگ و حمل ونقل آن ،استخراج آهك و حمل آن ،ساخت وعملیات وپیاده كردن (جدا كردن)، اجزایی نیروگاه وهمچنین تخلیه مواد باطله را در نظر می گیرد .تمام زغال سنگ در آلمان از معادن زیر زمینی استخراج می گردد. زغال سنگ برای نیروگاه Lauffer از Rahrgebeit بدست می آید و دو سوم زغال توسط كشتی ویك سوم توسط راه آهن حمل می گردد واز رودخانه های Neckar , Rhein , Ruhr برای حمل ونقل زغال سنگ استفاده می شود . لیگنیت : بدلیل كم كالری ( وارت زا) بدون لیگنیت ( ارزش گرمایی كم ) ، تولید برق از لیگنیت هنگامی معنی پیدا می كند كه نیروگاه نزدیك به ناحیه استخراج قرار گیرد تا از راههای حمل ونقل طولانی پرهیز گردد . چندین ناحیه معدن كاری لیگنیت در آلمان وجود دارد كه همگی آنها معادن روباز می باشند . نیروگاه مرجع (اصلی ) در ناحیه معدن كاری لیگنیت Rhenish واقع است . در دراز مدت استخراج در Rheinlanol محدود به سه معدن باز می گردد. Inden وGareweiter , Hawbach معادن II ,I,Garzweiler بصورت معادن مرجع انتخاب می شوند زهكشی ثابت برای حفظ خشكی معدن وتخلیه آب ضروری است . به همین منظور زهكشی انجام می گیرد. پایین آوردن سطح آب امری بسیار موثر است . لیگنیت توسط تسمه نقاله های متحرك توسط برق از معدن به نیروگاه حمل می شود . سنگ آهك توسط كامیون از معدن سنگ به نیروگاه حمل می شود . باطله جامه به صورت خاكستر وسنگ گچ از نیروگاه

درمعادن روباز تخلیه می شوند.

نفت : برای بر آورد انتشارات یك شركت عرضه كننده نفت آلمانی استخدام شده است . اكثر نفت بكاررفته در آلمان از كشورهای عضو OPECمی آید ، سایر كشورهای عرضه كننده مهم عبارت اند از نروژ وانگلستان واروپای شرقی می باشند . فقط بخشی از نفت بكار رفته در آلمان ،نفت ازOPEC می باشد اما صدور ونیمی از نفت خام تولید شده جهان توسط دریا حمل می شود . این نفت خام از طریق خط لوله از انبار خلیجی در ویلهلم شاون به پالایشگاه اصلی واقع Wesseling در نزدیكی KOLA حمل می شود .

نفت خام از اروپای شرقی ، از دریای شمال واز آلمان مستقیماً به پالایشگاه حمل می شود . توصیف پلایشگاه مرجع بر اساس اطلاعات یك پالایشگاه استاندارد آلماین پیش فرض می باشد . نفت پالایش شده توسط كرجی (قایق ) به نیروگاه حمل می شود . گاز طبیعی : تحلیل و آنالیز انتشارات حاصل از فرایند در جریان مخالف بر پایه یك تركیب گاز استاندارد مطابق با تواید گاز در 1991 است . در 1991 حدود 26.5% از گاز طبیعی بكار رفته در آلمان در خانه استخراج گردید . بقیه از هلند ونروژ ، gus ودانمارك وارد شده است .

گاز طبیعی استخراج شده حاوی بخار آب وگوگرد به صورت H25 یا به شكل آلی است ، حدود50 تا%60 از ذخایر گاز آ‎لمان گاز اسیدی ( حاوی H25 ) وبقیه آن گاز سبكLean است .

گاز از هلند ونروژ 100% گاز سبك است در حالیكه تقسیم بندی (سهم ) گاز اسیدی از Gus برابر با 20/80% می باشد . گاز طبیعی توسط خطوط لوله حمل می شود . وفرض می شود كه نیروگاه مستقیماً به شبكه توزیع منطقه ای وصل باشد . فشار در خطوط لوله افت می كند كه به دلیل اصطكاك داخلی واصطكاك در دیواره های خط لوله است . بنابراین ایستگاه كپرسور در فواصل 100 تا 200 Km لازم می باشند . بعلاوه تاسیسات فنی از نوع دستگاه های كنترل ، اندازه گیری ومخلوط كردن می باشد.

انتشارات از مراحل فرایند مخالف وموافق جریان : برای تضمین كمّی انتشارات از مراحل فرایند موافق ومخالف جریان ، عوامل انتشار ژنتیك استفاده می شوند . بدلیل استفاده از برق و گرما در مراحل فرایند موافق و مخالف جریان ، آلاینده های هوا وگازهای گلخانه ای منتشر می شوند . بعلاوه ، در بعضی فرایند ها ،آلاینده ها بطور مستقیم منتشر می شوند . معدنكاری زغال سنگ منجر به یك انتشار قابل ملاحظهCH4 می گردد. منابع اخیر m3/t 21 را بصورت عامل (ضریب ) انتشار ذكر می نمایند. معدنكاری لیگنیت باعث آزاد شد CH4نیز می شود ، اما كمتر از تولید آن در زغال سنگ می باشد . در طی استخراج وحمل توسط خطوط لوله نفت وگاز مقادیر قابل توجهی ازCH4 منتشر می شوند . بویژه برای خطوط لوله درGUS ضرایب انتشارCH4 بالادر مقالات ذكر می شوند .

در اثر بار گیری وتخلیه ،Kg o. 8 غبار درهر تن زغال سنگ یا لیگنیت منتشر می شوند .

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود مقاله زلزله در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود مقاله زلزله در فایل ورد (word) دارای 22 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله زلزله در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه دانلود مقاله زلزله در فایل ورد (word)

مقدمه
زلزله چیست؟
پیش لرزه و پس لرزه
لرزه نگار چیست؟
آیا می دانید؟
پیش بینی زلزله
اثرات زلزله
نکات ایمنی قبل از وقوع زلزله
نکات ایمنی هنگام وقوع زلزله
امداد رسانی پس از وقوع زلزله
نتیجه
منابع

بخشی از منابع و مراجع پروژه دانلود مقاله زلزله در فایل ورد (word)

1- ارغایی ، عبدالرضا، 1383 ، چگونه خطرات بلایای طبیعی را کاهش دهیم ، نشر مؤسسه آموزش عالی ـ علمی کاربردی هلال ایران

2- بهاور ، منوچهر ، 1371 ، پیش بینی زلزله ، نشر : مؤسسه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله

3- بیضایی ، بهروز ، 1374 ، بلایای طبیعی ، چاپ شفق تهران

4- رضایی پناه ، نادیا ، 1373 ، آمادگی در برابر زلزله ، چاپ از : شرکت چاپ و نشر ایران

5- سعیدی رضوانی ، محمود ، 1377 ، آمادگی در برابر زلزله ، ناشر : چاپ و نشر کتاب های ایران

6- معاونت آموزشی و پژوهشی سازمان جوانان ، 1382 ، چاپ اول

چکیده

در این مقاله سعی شده است تا علاوه بر آشنایی دانش آموزان با پدیده ی زلزله و علت و اثرات آن با مهمترین نکات پیشگیری قبل از وقوع ، حفظ ایمنی هنگام وقوع و امداد رسانی پس از وقوع زلزله آشنا شوند. نکات آورده شده تنها منحصر به محیط آموزشی نیستند و دانش آموز با فراگیری آن ها می تواند آموخته های خود را در هر مکان دیگری تعمیم دهد. برای آموزش نکات و تمرینات ، مطالب به زبان ساده و با روش های عملی آسان انتخاب شده اند و دانش آموز می تواند آموخته های خود را در اختیار سایر افراد خانواده قرار دهد و یا شخصاً آن ها را آموزش دهد. اقدامات ایمن سازی را با همکاری آن ها انجام دهد و به اتفاق آن ها تمرینات را به طور دسته جمعی در منزل تکرار کند

مطالب بخش های مختلف همگی پیرامون موضوع واحد کسب آمادگی در برابر زلزله است و این موضوع در سه مرحله ایمن سازی و تجهیز محیط ، عکس العمل مناسب هنگام وقوع زلزله و امداد رسانی بعد از زلزله بیان شده است

مقدمه

در کشورهایی که به علت وضعیت لرزه خیزی خود مستعد وقوع زلزله هستند مراکز آموزشی از اماکن مهمی محسوب می شوند که به علت تراکم یکی از آسیب پذیرترین گروه های سنی جامعه ، در معرض آسیب های جدی ، با میزان مجروحین و تلفات زیاد قرار می گیرند. به علاوه احتمال بسیاری وجود دارد که دانش آموزانی که هم اکنون در مناطق زلزله خیز زندگی می کنند در طول زندگی خود یک زلزله شدید را تجربه کنند. این افراد در صورتی خواهند توانست رفتار مناسب از خود نشان دهند که از قبل تحت پوشش آموزش های لازم قرار گرفته باشند. در واقع همان گونه که در دهه کاهش سوانح طبیعی از سوی مجامع بین المللی عنوان گردیده است ، افراد جامعه مانند دولت ها ، باید در جهت حفظ ایمنی خود در برابر پدیده ها آگاه شوند و بکوشند. آگاه سازی در این راستا ، در سنین کودکی و نوجوانی که عادات و باورها در فرد شکل می گیرند بیشترین بازده را در بر خواهد داشت. زیرا همان گونه که هدف تمام آموزش هایی که در این مقاطع سنی خصوصاً از طریق نظام آموزش رسمی ارائه می گردد آشنا ساختن فرد با محیط اطراف (طبیعت و زیستگاه مصنوع دست بشر) و تعامل صحیح با آن هاست ، می توان به دانش آموزان آموخت به همان ترتیب که از مواهب بی شمار طبیعت بهره مند می شوند در مقابل پدیده های خطرآفرین آن بیندیشند و راه های مقابله با آن را بیاموزند

زلزله چیست؟

بر اساس نظریه ای به نام « تکتونیک صفحه ای » بخش جامد پوسته ی زمین ، از چند قطعه یا صفحه تشکیل شده است. هر کدام از این قطعات بین 60 تا 100 کیلومتر ضخامت دارند و مانند توده های یخ بر روی مواد مذاب لایه های درونی زمین حرکت می کنند. برخورد دو صفحه به یکدیگر ، دلیل اصلی وقوع زلزله است. در محل برخورد صفحات ، زمین هیچ وقت آرامش ندارد

این صفحات در واقع هیچ یک کناره های صاف و صیقلی ندارند. به همین علت نمی توانند بدون اصطکاک از کنار یکدیگر بلغزند و رد شوند. آن ها در کناره های خود ، لبه ها ، تیغه ها ، شکاف ها و پیش آمدگی های عظیمی دارند که به هنگام جابه جایی مثل دندانه های زیپ در هم جفت می شوند ، به این ترتیب هر چند که صفحات به حرکت ادامه می دهند ، کناره های آن ها ساکن می ماند ، زیرا نمی تواند موقعیت خود را تغییر دهد. این روند در طول زمان فشار زیادی را به صفحات وارد می کند و بالاخره روزی می رسد که کناره های صفحه ها دیگر نمی توانند در برابر این فشارهای روزافزون تاب بیاورند. به این ترتیب لبه ها و تیغه های در هم قفل شده می شکند و کناره های صفحه ها ـ دقیقاً با حالت رها شدن یک فنر تحت فشار ـ با تکانی شدید عقب ماندگی حرکت خود را از صفحه ی کامل جبران می کنند. در این حالت زلزله به وجود می آید (بیضایی ، 1374 ، ص 14)

پیش لرزه و پس لرزه

قبل از وقوع یک زلزله بزرگ ، غالباً زمین لرزه های کوچکی که حکایت از فعال شدن منطقه می کند در محل حادث می شود که تا حدودی انرژی های ذخیره شده را رها می سازد. مجموعه این زلزله ها را پیش لرزه می نامند

البته لازمه وقوع هر زلزله بزرگ وجود پیش لرزه نمی باشد. چه بسا زلزله هایی بسیار شدید که بدون پیش لرزه به وقوع پیوسته اند (مانند زلزله سال 1357 طبس). همچنین زمین لرزه های بزرگ معمولاً با یک لرزه تمام نمی شوند و دامنه لرزه ها به تدریج کاهش یافته و اغلب تعداد تکان های بعدی با شدت کمتر و در فاصله زمانی مختلف (از چند دقیقه تا چند ماه) رخ می دهد. شدیدترین تکان ، لرزه اصلی و تکان های بعدی پس لرزه نامیده می شوند. مثال روشن برای پیش لرزه و پس لرزه در مورد زلزله های ایران ، زلزله دشت بیاض خراسان در سال 1347 می باشد که حدود 5/13 ساعت قبل از وقوع آن ، پیش لرزه خفیفی در منطقه روی داد و پس لرزه ای نیز در 10 شهریور به فاصله زمانی تقریباً 20 ساعت بعد از وقوع زلزله مخرب اصلی به وقوع پیوست. در اثر این پس زلزله ، شهر فردوس که طی زلزله اصلی آسیب دیده بود ، به کلی ویران شد (سعیدی رضوانی ، 1377 ، ص 16)

لرزه نگار چیست؟

امروزه در بسیاری از مناطق زلزله خیز جهان ، دستگاه هایی به نام « لرزه نگار » استقرار یافته است. این دستگاه های پیچیده ، حرکات ناشی از امواج زلزله را ثبت می کنند. لرزه نگار از یک جرم سنگین ، مثلاً از گلوله ای فولادی تشکیل شده است که به کمک یک فنر یا سیم نازک به پایه ای که روی سطح زمین قرار دارد ، آویزان است. در قسمت تحتانی این گلوله ی آهنی ، قلمی نصب شده که با یک استوانه دوّار در تماس است. وقتی که زمین در اثر زلزله ای ـ حتی خیلی خفیف ـ بلرزد ، نوار کاغذی نیز با این حرکت تکان می خورد و این در حالی است که گلوله ی فولادی بنابر قانون ماند یا اینرسی ، هنوز در جای خود ثابت است. حرکت کاغذ در تماس با قلم متصل به گلوله ، نموداری منحنی را رسم می کند. این نمودار که بر کاغذ استوانه ی دوّار ثبت می شود ، « لرزه نگاشت » نام دارد (بیضایی ، 1374 ، ص 11)

آیا می دانید؟

واحد ریشتر در سال 1935 توسط کارلزاف ریشتر ابداع گردید. این یک واحد لگاریتمی است و نشانه میزان انرژی آزاد شده به وسیله زلزله است. یک زلزله با شدت 5/4 ریشتر به اندازه ای قوی است که دستگاه های حساس ، آن را در سراسر جهان ثبت می نمایند

تأثیر زلزله را همچنین با واحد تعدیل شده مرکالی نیز می سنجند

شدت زلزله بر اساس شدت تأثیرات منطقه ای زلزله ارزیابی می شود

شاخص مرکالی با حروف یونانی از محدوده یک (I) تا دوازده (XII) نگاشته می شود

زلزله به صورت ناگهانی و شدید و بدون اطلاع ایجاد می شود. تشخیص خطرات بالقوه و برنامه ریزی مناسب می تواند از صدمات و خطرات زلزله بکاهد. توجه داشته باشید که زلزله در هر زمانی از سال می تواند رخ دهد(معاونت آموزشی و پژوهشی سازمان جوانان ، 1382، ص 1)

پیش بینی زلزله

 

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود مقاله کاربرد ژئوفیزیک در صنعت نفت در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود مقاله کاربرد ژئوفیزیک در صنعت نفت در فایل ورد (word) دارای 29 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله کاربرد ژئوفیزیک در صنعت نفت در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه دانلود مقاله کاربرد ژئوفیزیک در صنعت نفت در فایل ورد (word)

ژئوفیزیک
1-1- ژئوفیزیک در صنعت نفت
1-2- ژئوفیزیک در اکتشاف معدن
1-2- روابط بین کاوش ژئوفیزیکی وعلوم پایه
1-4- روشهای کاوش ژئوفیزیکی
روش انعکاس امواج لرزه ای
روش انکسار امواج لرزه ای
روش گرانی سنجی
روش مغناطیسی
روشهای الکتریکی
کاوش به روش رادیوالکتیویته
نمودار گیری چاهی
1-5- کتابها و نوشته های مربوط به ژئوفیزیک عملی
1-6- تاریخچه مختصر روشهای ژئوفیزیکی
کاربرد اولیه ژئوفیزیک در اکتشاف کانی
گسترش اخیر تکنیکهای کانی
ژئوفیزیک در جستجوی نفت
نمودارگیری ژئوفیزیکی

ژئوفیزیک

کاوش ژئوفیزیکی فن جستجوی ذخائر پنهان شده ئیدروکربورها ( نفت و گاز ) یا کانیهای سودمند به کمک اندازه گیریهای فیزیکی از سطح زمین است. معمولاً این اندازه

گیریها اطلاعاتی از خواص فیزیکی ماده داخل زمین به دست می دهد که چون بطور مناسب مناسب تعبیر و تفسیر شوند، می توانند در تعیین محل ذخایر کانیها که ارزش اقتصادی دارند، مورد استفاده قرار گیرند

برای اینکه اطلاعات جمع آوری شده از اندازه گیریهای ژئوفیزیکی مفید و موثر واقع شوند باید با اصلاح و زبان زمین شناسی بیان گردند، به عبارت دیگر باید از آنها تصویری ساخته شود که زمین شناسی می سازد. اعتبار تصویری که بدین نحو به دست می آید، در حالی که برای بعضی از روشهای ژئوفیزیکی مهمتر و ارزنده تر از سایر آنهاست، تابع کیفیت اطلاعات و مهعارت ابزار شده در تعبیر و تفسیر می باشد. از زمانیکه ژئوفیزیک برای اولین بار در اکتشافات به کار برده شد، دستگاه های اندازه گیری و تکنیک ها و روشهای تعبیر و تفسیر اطلاعات نیز پیوسته در حال تکامل بوده و بهتر شده اند. این بهبود ها را در حقیقت باید بهره کامل تکنولوژی در حال رشد سریع دانشت. با اینهمه میزان کشفیاتی که به ژئوفیزیک نسبت داده می شود، در طی چند دهه گذشته ثابت مانده و از سالهای اول دهه 1950 روبه کاهش گذارده است. روشهای ژئوفیزیکی موثرتر شده اند اما شایستگیهای روز افزون آنها با افزایش مشکل پیدا کردن نفت و کانیهای جدید کاملاً همگام نبوده اند. زیرا منابع سهل التشخیص در هر زمان به طور تصاعدی و مداوم پیدا و بهره برداری شده اند. ژئوفیزیکدانها در حال حاضر با مسئله یاس آور و در عین حال محرکی مانند تند تند دویدن و دست آخر در جای اولیه خود باقی ماندن، مواجهند. از پایان جنگ جهانی دوم گسترش حائز اهمیتی در تحقیقات ژئوفیزیکی و توسعه در جهت بهبود تکنیک ها بمنظور نگهداری نفت کانیهای مورد نیاز جهان بوجود آمده است

1-1- ژئوفیزیک در صنعت نفت

از اواسط سال 1920 که گروه های ژئوفیزیکی به کمک ترازوی پیچشی و لرزه نگار انکساری در سواحل خلیج مکزیک در آمریکا و مکزیک بدنبال گنبد های نمکی کم عمق می گشتند، فعالیت شان بطور اعجاب انگیز توام با موفقیت بوده است. هر سال دهها حوزه نفت وابسته به اینگونه گنبدها کشف گردید. بطوریکه در حوالی سال 1930 فقط تعداد کمی از این گنبدها کشف نشده باقی مانده بود. هیچ آماری در خصوص مقدار نفت استخراج شده بوسیله ژئوفیزیک که عنوان نتیجه این عملیات را داشته باشد، در دست نیست. در یک ربع قرن از 1930 تا 1950 در نتیجه عملیات ژئوفیزیکی 5 ر22 بیلیون بشکه نفت و 134 بیلیون فوت مکعب گاز طبیعی تنها در آمریکا بدست آمده است. این مقدار  الی  تمام ئیدروکربورهای کشف شده در آنجا را در این مدت نشان می دهد

در سال 1937 که آمار برای اولین بار بوجود آمد یک چاه از هر شش چاه آزمایشی تعیین محل شده بوسیله ژئوفیزیک به مرحله بهره برداری تجارتی رسیده است. این برای ژئوفیزیک جلوه ای کم ارزش بنظر می رسید، تا اینکه محرز ساختند که تنها یک چاره از بیست چاه تعیین محل شده بدون هیچ وسیله و کمک فنی ارزش تجارتی داشته است

در چاه هائی که به روش زمین شناسی تعیین محل شده اند نه به روش ژئوفیزیکی، نسبت موفقیت بطور متوسط یک برده بوده است. در ارزیابی این ارقام باید در نظر داشت که در بعضی نواحی زمین شناسی به تنهائی موثرتر و اقتصادی تر از ژئوفیزیک می باشد. در صورتی که عکس این در نایحیه دیگر صاق بوده استو با وجود این، دو طریقه مذکور را نباید رقیب هم در نظر گرفت بلکه باید مکمل یکدیگر دانست

در حالیکه در پیش بینیهای آزمایشی ژئوفیزیکی نسبت حوزه های کشف شده جدید نفت به چاه های خشک شده واقعاً ثابت مانده، تعداد متوسط مخازن زیرزمینی نفت در آمریکا از سال 1938 دائماً روبه کاهش بوده است. در اینجا مخازن نفتی بزرگ و وسیع که کشف آنها با روش ژئوفیزیکی آسان بوده غالباً کشف و بهره برداری شده است بطوریکه صنعت نفت بعلت کمیابتر شدن نمونه های خوب و بهتر خواستار حفاری در نواحی با چشم اندازی محقر شده است. از این قرار گروه های ژئوفیزیکی بیشتری برای به دست آوردن همان اندازه بشکه نفت مورد نیاز است. بنابراین هزینه اکتشاف هر بشکه بالا می رود. بسیاری

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود تحقیق زمین لرزه ها 18 ص در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

توجه : این پروژه فقط به صورت فایل (با پسوند) zip ارائه میگردد
تعداد صفحات فایل : 25

فرمت فایل : ورد

قسمتی از محتوی فایل

تعداد صفحات : 25 صفحه

زمین لرزه ها زمین لرزه تكان ناگهانی زمین می باشد كه در اثر شكسته شدن یا جابجا شدن سنگهای زیر سطح زمین بوجود می آید .
زمین لرزه ها می توانند باعث فرو ریختن ساختمان ها و پل ها ، سقوط خطوط تلفن و آتش سوزی ، انفجار وریزش كوهها شوند .
همچنین زمین لرزه ها می توانند باعث ایجاد امواج بسیار عظیمی شوند كه سونامی نامیده شده و می توانند مسافت زیادی را تا رسیدن به مناطق ساحلی و برخورد به این منطقه ها طی نمایند .
در زیر مطالعاتی ارائه شده است كه شامل دستورالعمل هایی برای ایمنی و آمادگی داشتن در برابر زلزله می باشد .
از آنجایی كه فنون پیشگیری از آسیب در ایالت های مختلف با یكدیگر متفاوت است ، ازاینرو توصیه می شود كه با اداره كنترل حوادث غیر مترقبه ، سازمان بهداشت یا انجمن محلی سازمان صلیب سرخ بین المللی آمریكا تماس حاصل نمایید .
قبل از زمین لرزه چه اقداماتی میتوان انجام داد : 1ـ آشنایی با اصطلاحات مرتبط با زمین لرزه زمین لرزه ، یك تكان و لغزش ناگهانی بخشی از پوسته زمین می باشد كه درپی یك سری لرزش ها اتفاق می افتد .
پس لرزه ، یك زمین لرزه با همان شدت یا شدتی كمتر كه پس از زمین لرزه اصلی رخ می دهد .
گسل ، جابجایی پوسته زمین در راستای گسل ـ منطقه ای ضعیف كه در آنجا دو قطعه پوسته از هم جدا شده اند .
در زمین لرزه های شدید ، پوسته تنها چند اینچ یا چند فوت حركت می كند .
مركز زلزله ـ منطقه ای از سطح زمین ، درست بالای مبدأ یا خاستگاه زلزله امواج لرزه ای ـ ارتعاشاتی هستند كه از مركز زمین لرزه با سرعت هایی معادل چندین مایل درثانیه به سمت بیرون حركت می كنند .
برخی ازاین ارتعاشات می توانند بعضی ساختمانها را چنان با سرعت تكان دهند كه باعث فرو ریختن آنها شوند .
بزرگی ـ نشان می دهد كه چه مقدار انرژی آزاد شده است .
این انرژی را می توان با استفاده از ایستگاه ثبت اندازه گیری كرده و یا بوسیله خطوط گرافیكی برحسب مقیاس ریشتر نمایش داد .
شدت زمین لرزه ای معادل 7 برحسب مقیاس ریشتر نشان دهنده یك زمین لرزه بسیار قوی می باشد .
هر عدد صحیح در مقیاس ریشتر نشان می دهد كه میزان انرژی آزاد شده تا 30 برابر افزایش یافته است .
بنابراین زلزله ای به شدت 6 نسبت به زلزله ای به شدت 5 ، تقریباً 30 برابر قویتر می باشد .
2ـ مواردی را در منزلتان پیدا كنید كه می تواند در موقع بروز زلزله ایجاد خطر كند .
سیم كشی های برق خراب و خطوط گاز نشتی را تعمیر كنید .
دستگاههای آب گرمكن و دستگاههای گازی را در محل استقرارشان محكم كنید .
( این دستگاهها دارای یك سیستم خودكار گاز می باشند كه درموقعوقوع زمین لرزه به كار می افتد .
) اشیا سنگین یا بزرگ را در قفسه های پایین تر قرار دهید .
قفسه ها را محكم به دیوارها وصل كنید اشیا بلند و بسیار سنگین را در محل استقرارشان محكم كنید .
غذاهای نگهداری شده در بطری ، ظروف شیشه ای چینی و دیگر ظروف شكستنی را در قفسه های پایین تر یا كابینت هایی كه درب آنها محكم بسته می شوند نگهداری كنید .
وسایل روشنایی سقفی را محكم كنید .
ترك های گچی عمیق درسقف یا ستون ساختمان را یافته و تعمیر كنید .
توصیه های كارشناسانه را بخصوص درصورت مشاهده علائمی از نواقص

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود مقاله آتشفشان در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود مقاله آتشفشان در فایل ورد (word) دارای 27 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله آتشفشان در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه دانلود مقاله آتشفشان در فایل ورد (word)

تعریف آتشفشان

آتشفشان هاى منفرد

ویژگى هاى طبیعى آتشفشان

بلایاى همراه با آتشفشان

جریان هاى گل

فعالیت آذر آوارى

آثار ثانویه

بلایاى آتشفشانى

پیش بینى فعالیت آتشفشان ها

پیش درآمدهاى آتشفشان

فعالیت هاى زمین لرزه اى

تغییر شکل زمین

بررسى هاى حرارتى و زمین گرمایى

بررسى هاى ژئوشیمیایى

عکس العمل در برابر پیش بینى فوران

آتشفشان‌هاى نئوژن- کواترنر در ایران

آتشفشان سهند

آتشفشان سبلان

آتشفشان تفتان

آتشفشان بزمان

منابع

 

تعریف آتشفشان

آتشفشانها، مکانهایى هستند که به علل مختلف فیزیکى و تکتونیکى مواد مذاب درونى زمین را به شکل گدازه‌هاى آتشفشانى، مواد پیروکلاستیک و گازها از خود خارج و امکان راهیابى آنها را به سطح زمین مى‌دهند. یک انفجار آتشفشانى مى‌تواند همراه با خروج قطعات سنگى جامد، مواد مذاب و گازهاى آتشفشانى باشد. بطور معمول هر یک از ما با شنیدن نام آتشفشان، گدازه‌هاى آتشفشانى سیال و روان را به خاطرمى‌آوریم که با حرکت خود هر چیزى را در روى سطح زمین به کام خود مى‌کشد. عواملى همچون غلظت ماده مذاب سیال، میزان گازها، شیب سطح زمین و سرعت سرد شدن بر روى میزان سرعت حرکت گدازه‌ها تأثیرگذار مى‌باشند. یک فوران آتشفشانى قادر است ستونى از مواد مختلف را تا ارتفاعى حدود 19 کیلومتر (در بالاى قله آتشفشان) به بیرون پرتاب نماید و منجر به تشکیل یک ابر آتشفشانى گردد. در 15 سال اخیر بیش از 80 فروند هواپیماى تجارى در اثر برخورد با ابرهاى آتشفشانى صدمه دیده‌اند. خاکسترهاى آتشفشانى حاصل از یک فوران قادرند تا منطقه وسیعى در اطراف خود را بپوشانند و این وسعت گاه تا 35000 کیلومترمربع را نیز دربرمى‌گیرد

گازهاى آتشفشانى به صورت مستقیم مى‌توانند بر روى سلامتى انسانها تأثیرگذارند و یا با تسهیل در ایجاد بارانهاى اسیدى مشکلاتى را ایجاد نمایند. جریانهاى مواد پیروکلاستیک، زمین لغزشهاى حاصل از آتشفشانها، جریانهاى گلى (Lahars) از جمله پدیده‌هاى مخربى مى‌باشند که با وقوع آتشفشانها همراهند. در هر سال تقریباً 50 فوران آتشفشانى در جهان رخ مى‌دهد. خطرهاى ناشى از یک آتشفشان خاص، بستگى به نوع عملکرد، نوع ماگما و نیز جایگاه زمین شناسى و جغرافیایى آن دارد.  نظیر زمین لرزه ها، پراکندگى و عملکرد آتشفشان ها توسط شکل هندسى صفحات تکتونیکى کنترل مى شود و آتشفشان ها در سه خاستگاه تکتونیکى دیده مى شوند. در درجه نخست تمرکز آنها در مناطق بین صفحات تکتونیکى بسیار زیاد است. نزدیک به 80% آتشفشان هاى فعال در مناطق فرورانش یعنى جایى که صفحات تکتونیکى توسط صفحه دیگر به زیر مى روند واقع اند. آتشفشان‌هاى واقع در منطقه فرورانش انفجارى ترین نوع هستند. مهمترین نوع این آتشفشان ها استراتوولکانو و آتشفشان مرکب است. نوع دوم، آتشفشان هاى ریفتى مى باشند و در جایى که صفحات از یکدیگر دور مى شوند، رخ مى دهند. این نوع آتشفشان ها با انفجار کمترى همراهند و در کف اقیانوس ها واقع مى شوند. نوع سوم، آتشفشان هاى نقطه داغ (Hot spot)  مى باشند که در مرکز صفحات جایى که پوسته ضعیف بوده و اجازه نفوذ مواد مذاب از درون زمین داده مى شود ایجاد مى شوند. در حدود 80% آتشفشان‌هاى فعال روى زمین در منطقه حلقه آتشین قرار گرفته اند

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود مقاله فلزات سنگین در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود مقاله فلزات سنگین در فایل ورد (word) دارای 22 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله فلزات سنگین در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه دانلود مقاله فلزات سنگین در فایل ورد (word)

فلزات سنگین
1-نقش بهداشتی فلزات سنگین
2- شناسایی عوامل آلوده کننده آبها از نظر فلزات سنگین
3- فلزات سنگین (اثرات- منابع- کاربرد)
1-3- کروم
2-3- کبالت
3-3- کادمیوم
4-3- سرب
5-3- مس
6-3- وانادیوم
7-3- روی
8-3- آرسنیک
9-3- جیوه
10-3- نیکل
11-3- نقره
12-3- آلومینیم
13-3- آهن
منابع

بخشی از منابع و مراجع پروژه دانلود مقاله فلزات سنگین در فایل ورد (word)

1- شناخت آب سالم (بویژه آبهای زیرزمینی و آلودگی آنها) ، تالیف: ژیلبرت کاستانی ، ترجمه: دکتر محمد محمدی فتیده  ، انتشارات دانشگاه تبریز

2- معیارهای کیفی آب آشامیدنی، طرح تهیه استانداردهای صنعت آب کشور ، 1367 ، 500 نسخه ، انتشارات طرح تهیه استانداردهای صنعت آب کشور  ، چاپخانه وزارت نیرو

فلزات سنگین[1]

در کتب و مراجع گوناگون تعاریف و تفسیرهای مختلفی از فلزات سنگین به عمل آمده است. علت اطلاق لفظ سنگین، وزن مخصوص بالاتر از 6 گرم بر سانتیمتر مکعب می‌باشد، که این فلزات دارا هستند. این فلزات دارای نقاط ذوب و جوش بسیار متفاوتی می‌باشند

به طوری که در این گروه جیوه Hg پائین‌ترین نقطه جوش یعنی oc87/38- و مولیبدن (Mo) بالاترین نقطه جوش یعنی c 0 4612 را دارا می‌باشد

اکسید فلزات سنگین در جدول تناوبی هرچه به طرف گازهای نادر پیش برویم، در طبیعت پایدارتر است، و در سیستم بیولوژی با مولکول‌های آلی ایجاد کمپلکس‌های پایدار می‌نماید

حضور برخی از این عناصر از نظر تغذیه حائز اهمیت می‌باشد. در حالی که در شرایط مشابه حضور برخی از آنها در بافت زنده مضر می‌باشد. نیاز پستانداران به روی و مس به مراتب بیشتر از ید و سلینیوم و غلظت آهن و روی در بافت‌های حیوان ضروری‌تر از منگنز و کبالت می‌باشد

برخی عناصر غیر ضروری مانند برم (Br) و ربیدیوم (Rb) و سیلیکون در مقایسه با فلزات کمیاب ضروری با غلظت بالا در بافت نرم و خون حضور دارند

فلزات سنگین نظیر آهن- روی و مس برای تعداد زیادی از آنزیم‌ها در حکم یک کانون فعال هستند. این فلزات در غلظت‌های پائین در بدن یافت می‌شود، ولی اثر فوق‌العاده‌ای در بدن دارند

فلزات سنگین نظیر نقره (Ag)، کادمیوم (Cd)، قلع (Sn)، جیوه (Hg)، سرب (Pb)، و فلزاتی که خاصیت الکترونگاتیویته زیادی دارند مانند مس، نیکل و کبالت، میل ترکیبی شدیدی با گروه‌های آمینی و سولفیدریل دارند

آنزیم‌ها به وسیله این فلزات متلاشی شده و قدرت آنزیمی خود را از دست می‌دهند. به علاوه این فلزات در عمل سوخت و ساز بدن وارد شده و عمل متابولیسم را مختل می‌نمایند

درجه سمی بودن فلزات سنگین را از میزان الکترونگاتیویته آنها می‌توان طبقه بندی نمود، که به این ترتیب با پایداری کمپلکس‌های مشتق شده از این فلزات هماهنگی می‌کند. طبقه‌بندی این فلزات به صورت زیر می‌باشد

Hg- Cu- Sn- Pb- Ni- Co- Cd- Fe- Zn- Mn- Mg- Ca- Sr- Cr

1-نقش بهداشتی فلزات سنگین

در دهه گذشته تحقیقات زیادی بر روی اهمیت فلزات سنگین در سیستمهای بیولوژیکی انجام گرفته است. علت این بررسی‌ها افزایش نگرانی کسانی بوده است، که در مناطق صنعتی زندگی می‌کنند، و در تماس دائمی و مستقیم با این عناصر بوده‌اند، که امکان اثر بیولوژیکی محیط بر روی اینها وجود داشته است. در حقیقت نقش عناصر جزیی و اثرات مفید و مضر آنها بر روی سیستم بیولوژیکی انسان از اهمیت خاصی برخوردار است. از 90 عنصر شیمیایی که در پوسته زمین یا اتمسفر وجود دارد، فقط 12 تای آنها به میزان زیادی در بدن انسان وجود دارند که عبارتند از

Cn- Fe- Mg- Cl- Na- S- K- P- N- H- C- O

از این عناصر چهارتای اول 96% وزن کل ارگان زنده را تشکیل می‌دهد و بقیه 6/3% آن را شامل می‌گردد، و حدود 70 عنصر باقیمانده 4/0 بقیه را شامل می‌شوند، که اینها عناصر جزئی می‌باشند. چنین بنظر می‌رسد، که از این 70 عنصر 14تای آنها برای متابولیسم بدن انسان ضروری می‌باشند

جورج موریسون [2] عناصر جزئی را به سه دسته تقسیم می‌کند

الف) آنهایی که برای جانوران عالی ضروری می‌باشند

ب) آن دسته از عناصر که ضرورت آنها ممکن می‌باشد

ج) آن دسته از عناصر که ضروری نمی‌باشند

عناصر ضروری برای متابولیسم بدن انسان عبارتند از: کرم، کبالت، مس، فلوئور، آهن، ید، منگنز، مولیبدن، نیکل

2-  شناسایی عوامل آلوده کننده آبها از نظر فلزات سنگین

بطور کلی آبها به چهارطریق ممکن است به فلزات سنگین آلوده شوند

1- هوا

2- خاک

3- فاضلاب‌های صنعتی- خانگی

4- زباله (شیرابه زباله)

[1] – Heavy Metals

[2] – Gorge morrison

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود مقاله ارزیابی رفتار تنش – کرنش سنگها با استفاده از دستگاه آزمایش خودکنترل در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود مقاله ارزیابی رفتار تنش – کرنش سنگها با استفاده از دستگاه آزمایش خودکنترل در فایل ورد (word) دارای 33 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله ارزیابی رفتار تنش – کرنش سنگها با استفاده از دستگاه آزمایش خودکنترل در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه دانلود مقاله ارزیابی رفتار تنش – کرنش سنگها با استفاده از دستگاه آزمایش خودکنترل در فایل ورد (word)

چکیده
رفتار شکننده و خمیری
مفهوم اندرکنش ماشین – نمونه (مفهوم ماشین ، نرم و سخت)
عامل مؤثر در شکست کنترل شده سنگها در ماشین آزمایش
اصول و مبانی دستگاههای خود کنترل
خلاصه ای از مطالعات انجام شده و نتایج حاصل از آن توسط دستگاه خودکنترل
نتیجه گیری
خلاصه و پیشنهاد
منابع

بخشی از منابع و مراجع پروژه دانلود مقاله ارزیابی رفتار تنش – کرنش سنگها با استفاده از دستگاه آزمایش خودکنترل در فایل ورد (word)

1- Bieniawski, Z.T., Denkhaus H.G. & Volger U.W. 1998 , Failure of fractured rock, Rock Mech., PP 323-

2- Brady, B.H.G & Brown E.T. 1993, Rock Mechanics for underground mining, second Edit, Chapman & Hall, London

3- Byerlee, J.D. 1968, Brittle – ductile transition rocks. J. Geophys. Res ., Vol . 73, No. 14. Pages 4741-

چکیده

مطالعه رفتار سنگ ها بر خلاف بعضی از مصالح مهندسی در محدوده الاستیک خلاصه نمی شود. جهت تعیین رفتار واقعی توده های سنگی، مطالعه رفتار سنگ ها در تمام مراحل بارگذاری حتی پس از نقطه مقاومت نهایی، شکست و خرابی کامل سنگ نیز امری ضروری است. به همین دلیل ارزیابی رفتار و مطالعه جامع سنگ ها در آزمایشگاه توسط دستگاههای عادی آزمایش ( که صرفاً قادر به بارگذاری سنگ تا مقاومت نهایی سنگ هستند) را نمی توان به طور کامل انجام داد و نیاز به دستگاه های پیچیده و پیشرفته و مجهز به امکانات الکترونیکی است. این نوع دستگاه ها در مکانیک سنگ تحت عنوان خود کنترل ( servo- control) مورد استفاده قرار می گیرد. در این مقاله سعی شده است تا حدودی مکانیزم رفتاری سنگ ها در بارگذاری، کاربرد منحنی های کامل تنش- کرنش سنگ ها، انواع آزمایش هایی که توسط این نوع دستگاه ها در دنیا انجام شده است و در پایان اندرکنش ماشین- نمونه، تاثیر سختی ماشین و نمونه در بدست آوردن این نوع منحنی ها و به طور کلی اصول و کلیات دستگاه های خود کنترل به تفصیل پرداخته شود

1-رفتار شکننده و خمیری

سنگ ها در اثر بارگذاری و اعمال تنش دچار دو نوع شکست می گردند. یکی شکست شکننده است و دیگری رفتار خمیری می باشد

شکست شکننده وقتی اتفاق می افتد که توانایی سنگ در تحمل بار با افزایش تغییر شکل کاهش می یابد. شکست شکننده اغلب مرتبط با تغییر شکل دایمی کوچک یا بدون تغییر شکل دایمی قبل از شکست نهایی بوده و به شرایط آزمایش بستگی دارد که ممکن است به صورت ناگهانی و انفجار گونه رخ دهد. شکست ناگهانی و انفجار گونه سنگها در معادن عمیق و با سنگ های سخت رخ می دهد. در شکل (1) منحنی تنش- کرنش شکننده ارائه شده است

 

 

 

 

 

شکل 1- منحنی تنش- کرنش شکننده در فشار ت محوری

ماده ای دارای رفتار خمیری می باشد که بتواند تغییر شکل دایمی را بدون از دست دادن توان خود در تحمل بار ادامه دهد. اکثر سنگ ها در فشارهای جانبی و درجه حرارت هایی که در کارهای عمرانی و معدنی با آنها مواجه می شویم، رفتاری شکننده دارند. میزان خمیری با افزایش فشار جانبی و افزایش درجه حرارت افزایش می یابد، ولی در سنگ ها هوازده، توده های سنگی شدیداً درزدار و بعضی از سنگ ها مثل سنگ های تبخیری نیز در شرایط معمول مهندسی پدیده خمیری اتفاق می افتد. در شکل (2) منحنی تنش- کرنش خمیری ارائه شده است

 

 

 

 

 

شکل 2- منحنی تنش- کرنش برای رفتار خمیری در فشار

افزایش فشار جانبی، سنگ را به مرحله انتقال از شکنندگی به خمیری می رساند. این مرحله، حدی از فشار جانبی است که رفتار سنگ از نوع شکننده به خمیری کامل انتقال می یابد. بایرلی (3) فشار انتقال از شکنندگی به خمیری را حدی از فشار جانبی تعریف کرده است که در آن تنش مورد نیاز برای تشکیل صفحه شکست در نمونه سنگ برابر  با تنشی است که موجب لغزش روی آن صفحه می شود

همان طور که اشاره شد، شکست شکننده که در سنگها تحت شرایط آزمایشگاهی یا شرایط صحرایی رخ مید هد، اغلب به طور طبیعی ناگهانی. انفجار گونه و غیر کنترل شده است. در سایر موارد از قبیل پایه های معدنی، ممکن است سنگ بعد از ظرفیت باربری  نهایی خود، در حالت کنترل شده بشکند و تغییر شکل دهد و در مقدار بار کمتری به تعادل برسد. در حالت اول، شکست انفجار گونه در تنش نهایی رخ می دهد، و بخش بعد از اوج منحنی تنش – کرنش ثبت نخواهد شد. در حالت دوم، شکست  تدریجی سنگ قابل مشاهده بوده و بخش بعد از اوج منحنی تنش- کرنش ثبت خواهد شد

اینکه کدام یک از این دو شکل عمومی رفتار رخ خواهد داد، بستگی به سختی نسبی نمونه بارگذاری شده و سیستم بارگذاری دارد ( اعم از اینکه این سیستم ماشین آزمایش در  آزمایشگاه باشد یا توده سنگی که یک حجم درجا و در محل سنگ را در برگرفته و بار وارد می کند) در آزمایشگاه احتمال شکست کنترل نشده را می توان با به کارگیری دستگاه های آزمایش با سختی بالا یا با دستگاه های خود کنترل کاهش داد

در عمل کاربرد این منحنی ها و مفهوم منحنی تنش- کرنش یا منحنی های نیرو- تغییر مکان سنگ های شکننده و توده های سنگی برای درک صحیح و تحلیل رفتاری سنگ هایی که شدیداً تحت تنش هستند( از قبیل پایه های معدنی و یا سازه های زیر زمینی) پر اهمیت و حیاتی است رسم این منحنی های تنش- کرنش بهترین توصیف را از نحوه تغییر شکل سنگ ها در سطوح مختلف تنش ارائه می دهند پاره ای از کاربردهای منحنی های تنش – کرنش به شرح زیر است

1- طراحی پیلار های معدنی در روش معدنی کاری اتاق و پایه،

2- پیش بینی رفتار سنگ در دراز مدت،

3- پیش بینی رفتار سازه تحت بارهای تناوبی،

4- تعیین رفتار توده های سنگی،

5- پیش بینی عکس العمل توده سنگ حین حفاری های زیر زمینی

2-           مفهوم اندر کنش ماشین- نمونه ( مفهوم ماشین نرم و سخت)

وقتی ماده ای شکننده مثل سنگ در ماشین بارگذاری معمولی تحت نیروی فشار قارارمی گیرد، با افزایش بار مقداری انرژی کرنشی الاستیک در بدنه ماشین ذخیره می شود. در چنین ماشین هایی که تحت عنوان ماشین نرم شناخته می شوند. پس از رسیدن نمونه به مقاومت نهایی و گسیختگی، انرژی کرنش الاستیکی ذخیره شده در ماشین به صورت ناگهانی، آزاد شده و صفحانت بارگذاری ماشین به سرعت به سمت یکدیگر حرکت می کنند. این حرکت ناگهانی باعث خرد شدگی شدید نمونه و در نتیجه موجب شکست انفجاری آن می گردد

همان طور که در شکل (3) ملاحظه می شود اعمال نیروی P در یک ماشین فشاری باعث تغییر شکل  در نمونه و  در ماشین می گردد. بنابراین انرژی الاستیک ذخیره شده در ماشین(  طبقه رابطه (1) به دست می آید.(1)

با این تعریف که شیب منحنی نیرو – تغییر مکان محوری نشانگر صلیب ماشین می باشد، مطابق شکل (4) خواهیم داشت.(2)

و در نتیجه رابطه (3) به دست می آید(3)

رابطه اخیر نشان میدهد که هر چه صلیب ماشین بیشتر باشد، انرژی الاستیک ذخیره شده در آن کم تر خواهد بود. بدین ترتیب اثر تخریبی ماشین آزمایش روی نمونه کاهش می یابد. به عبارت دیگر برای اجتناب از شکستن انفجاری نمونه ها، لازم است که صلبیت  ماشین به مراتب بیشتر ازصلبیت نمونه پس از گسیختگی باشد که این خاصیت در ماشین های آزمایش نرم وجود ندارد

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود مقاله دیرینه شناسی (ماکروفسیل) در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود مقاله دیرینه شناسی (ماکروفسیل) در فایل ورد (word) دارای 29 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله دیرینه شناسی (ماکروفسیل) در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه دانلود مقاله دیرینه شناسی (ماکروفسیل) در فایل ورد (word)

پیش گفتار  
مقدمه  
تاریخچه فسیل شناسی  
فسیل چیست ؟  
علم دیرینه شناسی:  
چگونه فسیلها را بیابیم  
فسیلی شدن:  
انواع فسیل شدن:  
فسیلهای دروغین:  
آشنایی با روش های مطالعه در دیرینه شناسی:  
فهرست منابع :  

پیش گفتار

کره زمین را به دلایل زیادی مطالعه و بررسی می کنیم ، مثلا به منظور یافتن آب تا آبی برای نوشیدن و سایر مصارف داشته باشیم ، یا نفت تا سوخت خودروها و گرمای منازلمان را تامین کنیم و یا تلاش می کنیم جاهایی که در آن امکان زلزله ، زمین لغزش و سیل را دارد خوب بشناسیم . از طرفی زمین دائما در حال تغیبر است و سطح آن ثابت و بدون تغییر نمی ماند ، به عنوان مثال سنگهایی که در قله کوهها وجود دارند ممکن است زمانی در قعر دریاها بوده باشند . در هر حال برای شناخت دنیایی که در آن زندگی  می کنیم بایستی به بعد زمان نیز توجه داشته باشیم تا بتوانیم تاریخچه زمین را مطالعه کنیم و برای بررسی و مطالعه بخشی از تاریخ زمین به ناچار باید به سوی فسیلها رفت که حیات گذشته را در خود دارند

وقتی درباره حوادث تاریخی و اسناد به جای مانده از آنها ( همچون جنگ جهانی اول ) صحبت می کنیم ، زمان آن به سال ، قرن و یا دهها قرن اندازه گیری می شود، اما زمانی که بحث تاریخ زمین به میان می آید ، زمان آن به میلیون و میلیارد سال اندازه گرفته می شود . زمان بخشی از زندگی روزمره ما است که اثر آن را با رویدادهایی که در آن گذشته و با استفاده از تقویم حفظ می کنیم . تقویم اختراع حیرت آوری که اساس آن حرکات کره زمین در فضا است و یک چرخش آن حول محور خودش « یک شبانه روز » و یک دور گردش آن حول خورشید « یک سال » می شود . اما آن دسته از مردم که تاریخ زمین را مطالعه کنند نیز از یک نوع تقویم استفاده می نمایند که به آن « مقیاس زمانی زمین شناسی » گویند . پایه و اساس چنین مقیاسی فسلها هستند . این تقویم یعنی مقیاس زمانی زمین شناسی با سایر تقویم هایی که با آنها آشنایی داریم متفاوت است و می توان آن را به کتابی تشبیه نمود که سنگها و فسیلها موجود در آن و رقمهای آن کتاب می باشند . برخی از صفحات این کتاب گم شده اند و یا ورقهای آن برگشته اند و از اینرو قابل خواندن نیستند و یا صفحاتی وجود دارند که هنوز شماره نخورده اند . این زمین شناس و خصوصا فسیل شناس است که به ما کمک می کند و ابزار لازم را در اختیارمان می گذارد تا توانایی خواندن کتاب تاریخ زمین را داشته باشیم . بنابراین برای درک هر چه بهتر از تاریخ زمین ناچار به آشنایی با فسیلها هستیم تا متوجه شویم چه هستند ؟ چگونه تشکیل شده اند ؟ و بتوانیم به سئوالاتی از این دست پاسخ گوییم

درمجموعه حاضر سعی شده است بطور خلاصه فسیل و علم فسیل شناسی مورد بحث قرار گیرد تا علاقمندان بتوانند جواب پرسشهای خود را در این خصوص بیابند

مقدمه

به راستی فسیل چیست و چگونه بوجود آمده است؟ لئوناردو داوینچی دانشمند و هنرمند مشهور ایتالیایی در حدود پانصد سال قبل ( 1500 پس از میلاد ) به نحو زیبایی ذهن خوانندگان را به تفکر در مورد پیدایش فسیلها سوق داد و بدین ترتیب نظریات و خرافه های رایج در زمان خود را رد کرد . وی می گوید : “ در کوههای پارما و پیاسنزا ، صدفها و مرجانهای مرده فراوانی یافت می شوند که هنوز حالت چسبیده به سنگها را حفظ نموده اند . اگر بگویید که این صدفها خود بخود بوجود آمده اند و یا بوسیله طبیعت ایجاد نشده اند ، چنین عقیده ای برای یک مغز هوشیار و متفکر منطقی نیست ( چرا که سالهای رشد آنها از روی خود صدفها قابل محاسبه است ) . این صدفها بدون غذا نمی توانستند رشد کنند و از طرفی بدون اینکه حرکتی داشته باشند توانایی دستیابی به غذا را نیز نداشتند ( پس چگونه رشد کردند ؟ ) اگر فرض براین باشد که اینها به کوه چسبیده بودند پس توانایی حرکت نداشتند و اگر اینطور عنوان کنید که طوفان و سیل باعث شد که آنها به صدها کیلومتر دور تراز دریا حمل شوند این نیز نمی توانسته اتفاق افتاده باشد مگر زمانی که سیلاب بوسیله باران ایجاد شود و باران بطور طبیعی به رودخانه ها راه یافته و روانه دریا گردد و همه مواد موجود در خود را به دریا حمل نمایید. بنابراین نمی توانسته این اعضای مرده را از ساحل دریا به سمت کوهها روانه سازد ، و اگر عقیده براین باشد که آب حاصل از سیلاب پس از مدتی کوهها را در برگرفته و به زیر خود برده باشد ، باید دانست که حرکت آب دریا در خلاف جهت رودخانه ها آنقدر به آرامی صورت می گیرد که هیچ چیز سنگینی را نمی تواند جابجا کند و حرکت دهد . ”در واقع ابراز عقیده در لوای چنین روشی ، بررسی حالات مختلف دیدگاه هایی بوده است که تا آن زمان در مورد فسیل بیان شده بود . بهرحال در طول تاریخ دانشمندان نظرات متفاوتی را در مورد فسیل با توجه به اعتقادات و یافته های زمان خود بیان داشته اند که مجموع این نظریات تاریخچه علم فسیل شناسی را تشکیل می دهد و بدیهی است برای درک هر چه بهتر این علم بایستی تاریخچه آن را مطالعه نمود . لذا در ادامه ابتدا به تاریخچه فسیل شناسی و سپس به فسیل و علم فسیل شناسی می پردازیم

تاریخچه فسیل شناسی

وقتی اسکلت یک دایناسور را در موزه می بینیم به راحتی آن را متعلق به نوعی از موجودات از بین رفته می دانیم . شاید تصور غلطی که در بین بسیاری از مردم رواج دارد از همین جا شکل گرفته باشد که فسیل را استخوانهای پوسیده زیر خاک و یا مجموعه ای از استخوانها که مدل یک دایناسور قدیمی را می سازد و در موزه نگهداری می شود ، می دانند . اما باید توجه نمود با همه جذابیتی که دایناسورها دارند ، آنها فقط بخش بسیار کوچکی از میلیونها گونه فسیل را تشکیل می دهند که در گذشته در قید حیات بوده اند . مدتهاست این تعریف که فسیل ها بقایای موجودات منقرض شده اند در ذهن ما جا افتاده و تصوری غیر از آن برای ما سخت است . ا قرنها پیش چنین تعبیری سریعا به ذهن نمی آمد ، مثلاٌ یونانیان باستان استخوانهای بزرگ ماموتها را بقایای غولهای افسانه ای می دانستند و با دیدن و پیدا کردن صدفهای دریایی که صدها متر بالاتر از سطح دریا و یا کیلومترها دور از دریا بودند دچار شگفتی می شدند و این سوال در ذهن آنها شکل می گرفت که آیا زمانی دریا آن سرزمین را پوشانده و یا این موجودات در داخل سنگها بلور رشد کرده بودند ؟

در قرن ششم قبل از میلاد گزنفن صدفهای دریایی را بالای صخره ای در جزیره مالت دید و عقیده خود را بدین گونه بیان کرد که زمانی دریا روی آن سرزمین را پوشانده است . وی اولین شخصی بود که تشخیص داد فسیلها بقایای موجودات قدیمی اند و بدین ترتیب قدیمی ترین نظریه درباره فسیلها به جای ماند که آنها باقیمانده جاندارانی هستند که زمانی می زیسته اند و در میان سنگها مدفون شده اند . این نظریه توسط گزانتوسنیز حدود 2500 سال پیش ( 500 قبل از میلاد ) بیان شد

 ارسطو در قرن چهارم قبل از میلاد اظهار داشت که فسیل ماهیها بقایای جانداران دریایی هستند که داخل شکاف سنگها شنا می کردند و در گل و لای به دام افتادند . جالب اینجاست که عقاید او تا دو هزار سال بعد هم مورد پذیرش بسیاری از افراد بود . در آخرین روزهای امپراطوری روم ، داستانهای آفرینش در 6 روز و طوفان حضرت نوح ، تنها عقیده مردم و جوامع غرب در مورد فسیل ها و سنگها بود . برای کسانی مانند ما که در قرن بیست و یکم زندگی می کنیم کاملا مشخص است که به عنوان مثال فسیل صدف حلزون به نسل امروزی آن خیلی شبیه است و هیچ توضیحی غیر از این نمی توان درباره آن ارائه داد . اما دانش اکثر مردم در آن زمان نسبت به موجودات دریایی و اقیانوسی محدود بود . در حقیقت بیشتر فسیلها به آنچه که اروپاییان قرن پانزدهم می توانستند ببینند هیچ شباهتی نداشتند ، تا اینکه نمونه زنده یک موجود دریایی که صدفی حجره دار داشت در سال 1829 میلادی پیدا شد و این تصوررا به وجودآورد که این صدف حلقوی به نام Cornua ammonsis و سنگهای مارپیچی خویشاوند ماهی مرکب و هشت پا هستند . چه کسی می توانست تصور کند که موجودات عجیب به شکل فشنگ به نام بلمنیت ها خویشاوند ماهی مرکب باشند ! حتی امروزه بیشتر مردم که اشکال استوانه ای به نام ساقه های کرینوئید را پیدا می کنند  ، آنها را به عنوان خویشاوند ستاره دریایی یا خارپوستان دریایی تشخیص نمی دهند زیرا تعداد کمی از مردم کرینوئیدهای ساقه ای شکل کمیاب را دیده اند که در کف دریاها زندگی می کنند . برای قرنها دانشمندان با دیدن نقشهای ستاره ای شکل در برش عرضی برخی از این ساقه ها و نقشهای شعاعی در فسیلهای مرجانی شگفت زده می شوند و فکر می کردند که آنها توسط تندر ایجاد شده یا از آسمان فرو افتاده اند ! و به همین خاطر به آنها سنگهای آسمانی می گفتند

در قرون وسطی و رنسانس دانشمندان هر شی عجیبی که در میان سنگها پیدا می شد فسیل می گفتند . این کلمه در اصل از ریشه لاتین Fossilis به معنی “ زمین را کندن ” گرفته شده است و نه تنها بقایای موجوداتی که در گذشته می زیسته اند را در بر می گرفت ، بلکه شامل بلورها ، کنکرسیونها و خیلی از ساختارهای دیگر که منشا آلی ندارند نیز می گردید . اکثر دانشمندان اینطور فکر می کردند که فسیلها خود به خود داخل سنگها خزیده و به دام افتاده اند و بعد از میلیونها سال به سنگ تبدیل شده اند

گروه دیگری از دانشمندان تصورشان این بود که آنها از دانه های داخل سنگها رشد کرده اند ، یا اینکه از تخم ماهی که توسط آب طی طوفان حضرت نوح داخل شکافهای سنگی شده ، رشد کرده اند . عده ای نیز فسیلها را بازیچه طبیعت یا سنگهای شکل یافته ای می دانستند که توسط نیروهای مرموز و مصنوعی بوجود آمده اند ، و دسته ای دیگر آنها را ساخته دست شیطان می دانستندو بر این باور بودند که فسیلها در داخل سنگها جای گذاری شده اند تا ایمان ما را متزلزل کنند ! همانقدر که این عقاید به نظر عجیب و مضحک بنظر می رسد در آن زمان برای مردمی که به مفهوم لغوی کتاب تکوین و پیدایش اعتقاد داشتند کاملا منطقی بوده است و فکر می کردند زمین دقیقا همانطور که ما آنرا می بینیم با کمی تغییر که آنهم به خاطر گناه حضرت آدم بوده ، حدود شش هزار سال پیش آفریده شده است . مثلا اسقف اعظم، جیمزاوشر در قرن هفدهم ادعا می کرد که تمامی موجودات در راس ساعت 9 صبح روز یکشنبه 23 اکتبر سال 4004 قبل از میلاد خلق شده اند و از آن زمان موجودات بدون تغییر باقی مانده اند . در قرون وسطی که اروپا بواسطه جنگ و خونریزی در ظلمت جهل و نادانی قرار داشت ، کشورهای پهناور اسلامی در اوج شکوفایی علمی قرار داشتند . بررسی و مطالعه آثار دانشمندان و متفکرین اسلامی و ایرانی آن زمان حکایت از آشنایی آنها با علوم زمینی دارد

ابوریحان بیرونی ( در قرن 4 و 5 هجری قمری برابر با قرن دهم و یازدهم میلادی ) یکی دیگر از بزرگترین دانشمندان اسلامی و ایرانی نیز در فن پنجم طبیعیات شفا ، که کاملترین بحث در زمین شناسی را در دوران قدیم در بر دارد و قرنها در اروپا به عنوان یکی از آثار ارسطو شناخته شده بود ، اشاره می کند که روزی قاره های فعلی زمین زیر آب قرار داشته است . اشاره وی به این موضوع درک علت وجود بقایای جانوران و گیاهان یا فسیل ها را در سنگها آسان می سازد . او سنگ شدن جانوران و گیاهان را در دست دانسته و می نویسد : “ سبب آن شدت قوه معدنیه و محجره است که در بعضی نقاط سنگی پیدا می شود و یا دفعتا در مواقع زلزله از زمین منفصل می شود ، سنگواره هایی ( فسیلهایی ) که در کوهها یافت می شود بر اثر یک طغیان آب بوجود نیامده است بلکه نتیجه یک سلسله طغیانها بوده است که در مدت طویلی کوهها را به وضع فعلی در آورده است ” در اروپا بعضی از محققین دوره رسانس جلوتر از زمان خودشان حرکت می کردند مثلا در حدود سال 1500 میلادی لئوناردو داوینچی ( 1519 ـ 1452 میلادی ) دانشمند و نقاش بزرگ ایتالیایی فهمید که صدفهای فسیل شده در کوههای آپنین، در شمال ایتالیا نمایانگر زندگی دریایی موجودات در گذشته بوده است ، هر چند که این فسیل ها کیلومتر ها از ساحل دریا دور بوده اند . برخلاف سایرین که تصور می کردند فسیل ها توسط سیل به آنجا حمل شده اند ، داوینچی فهمید که سیل نمی توانسته آنها را در طی چهل روز تا آنجا حمل نماید و از طرفی بسیاری از صدفها شکننده تر از آن بودندکه تا آنجا سالم برده شوند . بسیاری از صدفها دست نخورده و در جایگاهشان ثابت بودند . بهر حال بیشتر عقاید داوینچی در دفترچه منتشر نشده اش باقی ماند و حتی اگر تلاشی برای انتشار آن کرده بود آن عقاید در آن زمان قابل قبول نبود . در سال 1565 میلادی پزشک سوئیسی به نام کنراد گسفر کتابی با عنوان طبیعت فسیل  منتشر کرد . این کتاب اولین کاری بود که در آن فسیلها بصورت دقیقتر شد و به نوشته در آمد . گسنر توصیفات خویش را بر مبنای آنچه که خود و دوستانش جمع آوری کرده بودند ، طبقه بندی کرد و به این ترتیب عرف جدیدی را در تبادلات علمی بر طبق تجزیه و تحلیل و مقایسه پایه گذاری نمود . گسنر بیشتر فسیلها را با خویشاوندان عهد حاضرشان مقایسه می کرد ، اما اینطور تصور می کرد که برخی از واقعی ترسیم شدند و در نتیجه توصیفات غیر مشخص و شفاهی نویسندگان پیشین نمونه ها ( مانند ساقه کرینوئید و بلمینتها ) در اثر جایگزینی مواد معدنی شکل گرفتند . او همچون اکثر معاصرانش فسیل ها را نمونه های فوق طبیعی فئوپلاتونیک  به معنای اشکال ایده آل می پنداشت و به بیشتر مفاهیمی را که امروزه به نظر ما کاملا مشخص است ، دست نیافت

در اواخر قرن شانزدهم و در طول قرن هفدهم میلادی اغلب دانشمندان به این اعتقاد داشتند که فسیلها شواهدی از طوفان جهانی نوح بوده اند و بوسیله طغیانهای بزرگ آب تا بلندترین قله کوهها برده شده اند و با توجه به این گفته ها نظریه طوفان نوح توسط نقاش ایتالیایی به نام سچیلا در سال 1570 میلادی پیشنهاد شد و بطور گسترده ای از طرف متفکرین آن زمان نیز پذیرفته شد . در میان تمام نوشته های قدیمی چهار پرسش در خصوص فسیلها مطرح شده است

1 آیا فسیلها واقعا بقایای موجودات زنده هستند ؟

2 چگونه به داخل سنگها راه یافتند ؟

3 چه موقع وارد سنگها شدند ؟ در همان هنگام که سنگ در حال شکل گیری بود یا بعد از آن ؟

4 چگونه سنگ شدند ؟

 در حقیقت پاسخهای جدید به این سوالها برای اولین بار توسط یک دانمارکی به نام نیلز استنسن داده شده است . وی که نسلهای بعد او را با نام لاتینی اش یعنی نیکلاس استنو می شناختند ، پزشک دربار دوک بزرگ تاسکانی بود . او درسال 1666 میلادی شانس تکه کردن یک کوسه بزرگ را داشت که در نزدیکی شهر بندری لیورنو صید کرده بودند . وی با بررسی دقیق دهان کوسه دریافت که دندانهای آن خیلی شبیه به فسیلی بود که مردم آن را به نام سنگ زبان می شناختند و تصور می کردند که آن زبان سنگ شده اژدها و مارهاست  . استنو دریافت که « سنگ زبان » در حقیقت دندانهای کوسه های قدیمی بوده است . او در سال 1669 میلادی کتابی را با عنوان “ پیشگامان رساله در مورد اجسام جامدی که به طور طبیعی داخل اجسام جامد دیگر قرار دارند ” ، منتشر کرد . اسم کتاب در نظر اول بسیار پیچیده و مبهم است ، اما با مطالعه کتاب متوجه می شویم وی سعی دارد توضیح دهد که چگونه این اجسام جامد ( فسیل ها ) به داخل سنگها راه یافته اند . استنو پی برد که ماسه سنگهای احاطه کننده فسیل ها حتما زمانی ماسه های سست بوده اند که بعدا سنگ شده اند . عقیده وی این تصور قدیمی که ، تمام سنگها دقیقا همانطور که ما آنها را می بینیم در طی اولین روزهای آفرینش شکل گرفته اند ، دگرگون ساخت . او بینش خود را بدین صورت بسط داد که فسیلهای داخل سنگها باید سنشان از سنگهای در برگرفته شان بیشتر باشد و از سویی دیگر رگه های ثانویه ای که در سنگها دیده می شوند باید پس از تشکیل سنگ بوجود آمده باشند . استنو از اینجا مفاهیمی اساسی که در زمین شناسی تاریخی و چینه شناسی یا چینه نگاری مطرح هستند ، معرفی نمود . البته وی هنگام انتشار کتابش ( پیشگامان رساله … ) کاتولیک شد و از مطالعات خود دست کشید . استنو در نهایت کشیش و اسقف منطقه ای در اروپای شرقی به نام تیتیوپولیس شد و پس از مدتی به دانمارک بازگشت و باقی عمر خود را در خدمت کلیسا گذراند . زمانی که نوشته های استنو منتشر شد یک دانشمند انگلیسی نیز به نتیجه ای مشابه رسید . وی که رابرت هوک نام داشت . بیشتر به عنوان پدر میکروسکپ مشهور است . هوک اولین طرح از میکرو ارگانیسم و جزئیات ساختارهای سلولی را ترسیم نمود . وی در سال 1665 میلادی اولین اشکال دقیق از فسیل ها را ترسیم کرد ، اما نتیجه مشاهداتش پس از مرگ وی در سال 1705 میلادی منتشر شد . هوک حتی پیشنهاد کرده بود که فسیلها همچون سکه های رومی که برای تاریخ گذاری وقایع تاریخی باستانی اروپا استفاده می شوند ، می توانند برای مقایسه سنی سنگها مورد استفاده قرار گیرند .وی با مطالعه بسیاری از فسیلها نتوانست همتایی در عهد حاضر برای آنها بیابد و از این رو حدس زد که فسیلها دوره زندگی مشخصی داشته اند و این ایده شاید یکی از اولین نظرات در مورد انقراض گونه ها بود که در آن زمان مطرح شد . چرا که عده ای از مردم تصور می کردند که تمام موجودات روی زمین در شش هزار سال پیش آفریده شده اند و هنوز هم وجود دارند

بسیاری از عقاید هوک و استنو تا قرن بعد از آنها نیز پذیرفته نشد ، بطوریکه در اوایل قرن بعد هنوز عقاید در مورد فسیلها به شدت تحت تاثیر انجیل بود . مثلا در سال 1726 میلادی طبیعی دان سوئیسی یوهان شواچزر فسیل بزرگی را یافت و آن را به عنوان اسکلت یکی از انسانهای معمولی که گناهانش باعث طوفان بزرگ و سهمگین نوح درجهان شد ، توصیف کرد و آن را (هومودیلووی تستیس) نامید . این نام به معنای انسانی است که شاهد طوفان و سیل بوده ، اما بعدا معلوم شد آن نمونه فسیل اسکلت یک سمندر بزرگ بوده است .  دانشمند دیگری به نام یوهان برینگر ، رئیس دانشکده پزشکی ورسبوگ آلمان شیفته فسیلهایی شد که جمع آوری کنندگان برایش از کوههای اطراف می آوردند . بعضی از آنها شبیه قورباغه ، صرف و برخی اشکال طبیعی دیگر بودند ، عده ای ستاره ای شکل و بسیاری دیگری دارای اشکال و طرحهای عجیب بودند . در حالیکه برینگر در سال 1726 میلادی تصمیم داشت کتابی در مورد سنگهای تشکیل شده از آن اشکال عجیب منتشر کند ، دو نفر از همکارانش که از وی آزرده بودند ، سنگهایی را تراشیده و به برینگر دادند . برینگر ساده لوحانه آنها را به عنوان سنگهای دارای اشکال قبول کرد و در کتابش منتشر نمود . اما بعدها اعتراف همکارانش به این شوخی موجب شد که برینگر اعتبار علمی خود را از دست بدهد ، زیرا خیلی دیر شده بود و کتابش انتشار یافته بود

همانطور که اشاره شد تا مدتها معنای لغوی فسیل عبارت بود از : هر چیزی که از زمین بدست آید ، خواه مواد معدنی باشد و خواه اجسام سازمان یافته و ارگانیک . در اواسط قرن هفدهم بود که مفاهیم واقعی فسیلها رایج شد . زمانی که لینه اولین کتاب در مورد طبقه بندی آثار و بقایای موجودات روی زمین را در سال 1735 میلادی منتشر کرد و فسیلها را براساس حیوانات زنده ای که وجود داشتند ، نامگذاری نمود

حدود سالهای 1800 میلادی کوویه اولین گام را در آناتومی مقایسه ای برداشت . وی که در واقع ابداع کننده آناتومی مقایسه ای دیرینه شناسی مهره داران بود ، توانست عقیده اکثر فسیل شناسان را که افکارشان تحت تاثیر عقاید مسیحی آن زمان بود ، تغییر داده و به سوی مطالعات مقایسه ای سوق دهد . درست قبل از سال 1800 میلادی مهندس بریتانیایی به نام ویلیام اسمیت که در حال مطالعه و بررسی لایه های زمین برای حفر کانال بزرگی در انگلستان بود ، از روی کانالهای تازه حفاری شده و معادنی که بطور مرتب سرکشی نمی کرد به این نتیجه رسید که فسیلها یک الگوی مشخص و مرتبی را نشان می دهند و هر ساختار ، مجموعه فسیلی متفاوتی دارد . اسمیت به عنوان یک جمع آوری کننده فسیل در تشخیص فسیلها و ساختارهایی که طبقات و لایه های رسوبی را نشان می دهند بسیار ماهر بود . وی با استفاده از فسیلهای جانوری، نقشه مدرن زمین شناسی انگلستان و ولز را چاپ کرد . ( 1815 میلادی ) درهمین زمان کوویه و هم دانشگاهی اش برونیارت که طبقات و لایه های زمین در منطقه ای از کشور فرانسه مطالعه می کردند ، متوجه شدند یک نظم و ترتیبی در فسیلهای یافت شده وجود دارد که از لایه ای به لایه دیگر تغییر می کند . بهر حال نتیجه فعالیت و تلاش محققین و دانشمندان به آنجا رسید ه در اواسط قرن نوزدهم فقط تعداد انگشت شماری از محققان بودند که طوفان نوح را بی اغراق عامل بوجود آمدن فسیل می دانستند

فسیل چیست ؟

 همانطور که قبلا اشاره شد ، معنای لغوی فسیل عبارتست از چیزی که از حفاری بدست آمده باشد . اما امروزه برای آن معنای دیگری متصورند و آن را مدرک و دلیلی شناخته شده از حیات گذشته می دانند ؛ به عبارت دیگر فسیلها ، اجساد و بقایا و آثار موجوداتی می باشند که پس از مرگ در بین رسوبات دفن شده و همراه با آنها تحت تاثیر پدیده سنگ شدگی ( دیاژنز ) قرار گرفته اند . بنابراین فسیلها انواع باقیمانده جانوری و گیاهی نظیر جسم حیوانات و استخوانهای مربوط به آنها ، تنه گیاهان قدیمی و ساختمان شان ، کرمهای نرم ، ستاره های دریایی و غیره ( از نقطه نظر تشریحی ) و آثار و مواد به جامانده از آنها نظیر فضولات ، مدفوعات ، تخم ها ( آثار طبیعی ) و اثر لانه ها ، آشیانه ها ، رد پاها ( آثار مصنوعی ) را شامل می شود و تمامی اینها بطور مستقیم توسط موجودات که در گذشته می زیسته اند ، بوجود آمده اند . بدین ترتیب برای آنکه یک شی فسیل به حساب آید ، بایستی بقایا و یا آثار فعالیت زیستی موجودات گذشته باشد . البته گاهی اوقات در نوشته ها از کلمه فسیل به عنوان صفت برای مواد غیر آ‌لی استفاده می شود ، مثلا آتشفشان فسیل یا تپه ماسه ای فسیل که برای آتشفشان یا تپه ماسه ای بسیار قدیمی بکار می رود . در چنین حالتهایی باید موجودیت گذشته قبل از دفن شدن مبنا قرار گیرد ؛ به این معنی که آیا فسیل مورد نظر موجودی زنده بوده است یا خیر؟ بطور کلی فسیلها به دو گروه تقسیم می نمایند

1- فسیلهای اندامی

 2- فسیلهای اثری

 منظور از فسیلهای اندامی بقایای حقیقی موجودات زنده می باشند که در حالات بسیار مساعد شکل آنها با شکل موجود زنده اصلی اولیه کاملا تطبیق می کند و تغییر زیادی در آن صورت نگرفته است . اما فسیلهای اثری علائم غیر مستقیم حیات هستند که توسط موجودات بر جای گذاشته شده اند . جای پاهای دایناسور ، اثر نقب زدن کرمها ، اثرات ناشی از خزیدن تریلوبیت ها و سایر شواهد فرایندهای حیات همچون فضولات و مدفوعات که بصورت فسیل در آمده اند همگی جزء فسیلهای اثری محسوب می گردند . پرسشی که ممکن است در ذهن ایجاد شود این است که آیا تمامی فسیل ها از ارزش یکسانی برخوردارند ؟ پاسخ این سوال خیر است ، فسیل ها ارزش یکسانی ندارند و برخی با ارزش ترند . حال این سوال مطرح می شود چه فسیل هایی را با ارزش می خوانیم ؟ در جواب باید گفت فسیل های راهنما (Index Fossils). آن دسته از فسیل ها  به این نام خوانده می شوند که

1-شناسایی آنها آسان است

 2- بسیار فراوانند

 3- دارای عمر کوتاه بوده اند

4- از گسترش جغرافیایی قابل توجهی برخوردارند

با بررسی و مطالعه فسیل ها متوجه می شویم که اکثر آنها تمام معیارهای فوق را ندارند ; برخی به سختی قابل شناسایی اند ، بعضی از گسترش جغرافیایی خوبی برخوردار نبوده و در همه جا یافت نمی شوند ، عده ای دیگر دارای عمر طولانی هستند و بالاخره گروهی از نظر تعداد کم می باشند . مجموع خصوصیات ذکر شده برای فسیل های راهنما به ما کمک می کند تا بتوانیم در جهت اهداف مورد نظرمان از آنها استفاده کاربردی بنماییم . در ادامه بحث این فسیل ها جداگانه مورد بررسی قرار خواهند گرفت

علم دیرینه شناسی:

 

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید