دانلود وضعیت شبكه آب و فاضلاب شهرستان محمودآباد در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود وضعیت شبكه آب و فاضلاب شهرستان محمودآباد در فایل ورد (word) دارای 67 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود وضعیت شبكه آب و فاضلاب شهرستان محمودآباد در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي دانلود وضعیت شبكه آب و فاضلاب شهرستان محمودآباد در فایل ورد (word)،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن دانلود وضعیت شبكه آب و فاضلاب شهرستان محمودآباد در فایل ورد (word) :

از زمانی نه چندان دور هر سال با فرارسیدن فصل گرما، معضل كم آبی شهرهای كشور و نگرانی از پیامدهای اجتماعی آن، دغدغه ی خاطر متولیان و مسؤلان شهری كشور است. هر سال كه می گذرد بر تعداد شهرهای كم آب كشور افزوده می شود، گستره ی بی آبی و كم آبی از شهرهای كوچك عبور می كند و شهرهای بزرگ و حتی پایتخت كشور را فرا می گیرد. این در حالی است كه در دهه اخیر و در سال های پس از جنگ تحمیلی، به ویژه در دهه ی گذشته بخش قابل توجهی از سرمایه گذاری های ملی در بخش آب هزینه شده است و علاوه بر مهار آب ها و توسعه ی تأسیسات گوناگون آبی، با نهادینه ساختن بخش آب و فاضلاب شهری، زمینه ی توسعه ی پایدار در این بخش فراهم شده و دستاوردهایی فراتر از هدف های پیش بینی شده در دو برنامه ی اول و دوم توسعه به دست آمده است. اما به رغم این تلاش ها، باز هم دامنه ی معضل كم آبی در شهرهای كشور سال به سال فزونی می یابد.

نباید از یاد برد كه كم آبی، به عنوان تفاضل مثبت تقاضا و تولید، یك معلول است كه همچون سایر مجهولات، برای فایق آمدن بر آن باید در ابتدا علت را جست و جو كرد. چه در صورتی كه علت ها به درستی تببین و شفاف شود، دستیابی به راه حل ها چندان دشوار نخواهد بود. بروز معضل كم آبی در شهرهای كشور در دو بخش فقدان ساختار مدیریت هماهنگ شهری مناسب و محوریت مدیریت آب بر توسعه ی سازه یی و غفلت از مدیریت تقاضا (مصرف) قابل بررسی و تحلیل است.

شركت های آب و فاضلاب كه عهده دار تهیه و توزیع آب شهرهای كشور هستند، همچون سایر نهادهای شهری، واحدهای خدماتی محسوب می شوند كه عملكرد آنها در مجموعه ی خدمت دهی های شهری معنا می یابد. واقعیت این است كه هر چند خشكسالی سال های اخیر، رخداد تنش های آبی را در بخش های شهری و كشاورزی تشدید كرده است، اما موضوع خشكسالی و كم آبی در پهنه ی وسیعی از این سرزمین، نه مسئله ی دیروز و امروز كه پیشینه یی طولانی دارد و با تاریخ این سرزمین عجین است. مشاهده ی بناهای آبی باستانی در گوشه و كنار و تأثیر شگرف آب در آداب و رسوم و فرهنگ مردمان ما، گواه آن است كه آب و تأمین آن یكی از دغدغه های مهم فكری گذشتگان ما بوده است.

و هر چند كه پیشینیان توانستند با افزایش دانش فنی خود در مهار و استحصال آب ها (مدیریت تأمین)، مصرف این كالای حیاتی را با توانایی های خود و امكانات طبیعی بهینه به سامان درآورند (مدیریت تقاضا)، اما امروزیان به دلایل گوناگون و به رغم برخورداری از فناوری های نوین، به دلایلی از انجام این مهم درمانده‌اند كه دلایل نیازمند بررسی است.

مدیریت آب شهری به عنوان یكی از ارائه كنندگان خدمات زیربنایی، تنها زمانی قرین موفقیت خواهد بود كه برنامه ها و عملكرد آن در قالب مدیریت شهری و هماهنگ با فعالیت سایر نهادهای خدماتی به انجام رسد. فقدان برنامه ریزی و مدیریت شهری مناسب و كارآمد كه توسعه ی بی رویه ی شهرها، مهاجرت از روستاها و شهرهای كوچك به شهرهای بزرگ و ظهور كلان شهرها تنها نمونه هایی از آن است، همراه با انبوهی جمعیت و عدم تناسب امكانات موجود شهری برای پاسخگویی به نیازمندی های آن سبب شده است تا نهادها خدماتی، هر یك بدون توجه به هدف های مجموعه ی مدیریت واحدهای شهری، گاه در تقابل با یكدیگر عمل كنند.

پیامد عدم جامع نگری در برنامه های شهری و توسعه ی بی رویه و برنامه ریزی نشده ی شهرهای كشور، بدون در نظر داشتن شیوه ی تأمین و ارایه ی خدمات آن بوده است تا دشواری های زندگی شهری روز به روز ابعاد وسیع تری یابد. دشواری هایی همچون ترافیك، خدمت دهی‌های درمانی و آموزشی، آلودگی هوا و به تازگی كم آبی، همگی از فقدان برنامه و مدیریت شهری كارآمد حكایت دارد و درست به همین دلیل است كه در بخش آب شهری، به رغم دستاوردهای سترگ در توسعه ی تأسیسات و نهادینه ساختن خدمت دهی ها، معضل كم آبی همچنان رخ می نماید.

خشكسالی سال های اخیر كشور نشان داد كه موفقیت در مدیریت آب تنها با تكیه بر توسعه ی سازه یی ممكن نیست و علاوه بر مدیریت تأمین كه هدف آن پاسخگویی به تقاضای آب از طریق توسعه ی منابع و تأسیسات است، رویكردهای مدیریت تقاضا (مدیریت) نیز با هدف ایجاد توازن میان ظرفیت تأسیسات و منابع با میزان تقاضا مبنی بر بهره وری بهتر از تأسیسات و افزایش كارآمدی مصرف باید مورد توجه قرار گیرند. نباید تصور شود كه مدیریت تقاضا، تنها بر جنبه های تبلیغاتی و جلب توجه همگانی متمركز است.

مدیریت تقاضا نیز همچون سایر مدیریت ها، از زیر مجموعه های متعددی همچون فنی و مهندسی، اقتصادی و سرانجام فرهنگی بهره می برد كه تنها در بخش فنی و مهندسی آن، استفاده بهتر از آب در تأسیسات با تذكید بر بازچرخانی و كاهش هدرروی آن، كنترل فشار در شبكه ی توزیع و استفاده از لوازم و تجهیزات صرفه جویی آب، و فعالیت های فرهنگی تنهایی یكی از رویكردهای مدیریت تقاضا را تشكیل می‌دهد و بخش قابل توجهی از برنامه های آن به درون سازمان و ارتقای كارآمدی آن باز می گردد.

جان كلام آن كه موفقیت در مدیریت آب شهری تنها در قالب مجموعه ی سازگار مدیریت شهری و هماهنگ با سایر نهادهای خدماتی ممكن خواهد بود و در مجموعه ی وزارت نیرو نیز علاوه بر مدیریت تأمین، پی ریزی نهادهای مدیریت تقاضا با زیرساختی مطمئن و كارآمد و هدف هایی تعریف شده برای ایجاد توازن میان تولید و مصرف ضروری است و در مدیریت تقاضا روی سخن قبل از آن كه با جامعه و مردم باشد، متوجه سازمان و مسؤلان آن خواهد بود.
 

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود تحقیق زندگی عشایری در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود تحقیق زندگی عشایری در فایل ورد (word) دارای 15 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود تحقیق زندگی عشایری در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي دانلود تحقیق زندگی عشایری در فایل ورد (word)،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن دانلود تحقیق زندگی عشایری در فایل ورد (word) :

زندگی عشایری
مقدمه :
با توجه به اینکه عشایر سومین جامعه بعد از جامعه ی شهری و روستایی در کشور حسوب می شوند و به علت کم توجهی به این قشر و نحوه زندگی و مسائل و مشکلات این دسته لازم دیدم که بحثی در این زمینه با کمک شما دوستان داشته باشیم تا بیشتر مسائل مربوط به این قشر را برسی و تحلیل کنیم و با کمک شما دوستان راه حل هایی برای حل این مشکلات پیدا کنیم.
1- دلیل گرایش این افراد به انتخاب این شیوه از زندگیچیست؟
2- عمده مشکلات این قشر از جامعه چه می باشد؟
3- نیازهای جامعه ی عشایر چیست؟
4- وظایف دولتها در قبال این جامعه چه می باشد؟

5- راه حل هایی که می تواند در حل مسائل و مشکلات این جامعه کارآمد باشد چیست؟
شیوه ی زندگی عشایر کوچ نشینی است. یکی از انگیزه های انسان رفع گرسنگی و یافتن خوراک است که می تواند گرایش اصلی و اولیه عشایر برای انتخاب این توع از زندگی باشد.
جامعه ی عشایری جامعه مستقلی است که علت وجودی آن اقتصاد غالب دامداری سنتی است. در جامعه ی عشایر بخش عظیمی از آداب و رسوم، باورها و فرهنگ حول محور دام دور می زند. از این رو فرهنگ عشایری با فرهنگ روستایی تفاوت ریشه ای و ساختاری دارد.

کشور ایران بنابر موقعیت جغرافیایی خاص خود بویژه در سمت شمال و شمال شرقی که مدخل ورود اقوام کوچ نشین می باشد از ابتدا این پدیده را تجربه کرده است و یکی از مناطق کوچ نشین در جهان محسوب می شود. علاوه بر موقعیت جغرافیایی ایران باید به موقعیت نسبی آن، یعنی مجاورت با آسیای مرکزی، عربستان و هند که خود در پیدایش زندگی کوچ نشینی موثرند اشاره کرد. اهمیت موضوع فقط در پیدایش شکل خاصی از معیشت انسانها نیست، بلکه پیدایش نمادهای فرهنگی کوچ نشینی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. از این رو فرهنگ کشور تا حدود بسیاری تحت تاثیر مجموعه ای از عملکرد فرهنگهای عشایری منطقه است.

بسیار واضح است که عشایر بعلت ضعف اقتصادی ناچار به انتخاب این شیوه از زندگی شدند در غیر از این صورت هیچ کس زندگی راحت و بی دغدغه را به این شیوه از زندگی پر دردسر و پر خطر ترجیج نمی دهد. اما شایان ذکر است که این افراد از بین چند انتخاب این شیوه را برگزیدند. چرا این افراد حاشیه نشین نشدند؟ چون احساس کردند که با این شیوه از زندگی بهتر می توانند وفق پیدا کنند. برخلاف نظر عده ای که فکر می کنند این شیوه زندگی راحت و بی دغدغه است باید گفت یکی از پرکارترین، پر خطرترین و ناامنترین شیوه های زندگیست.

اگر قرار باشد این همه جمعیت عشایری را یک جا نشین کنند و امکانات لازم برای یک زندگی را در اختیارشان بگذارند شاید خیلی دور از انتظار و ناممکن باشد. هر چند که بخشی از عشایر ما که در اطراف روستاها به اصطلاح یکجانشین شده اند مشکلات بسیاری دارند. چرا که روستاها این جمعیت را در خود نپذیرفته اند. در بخشی از گزارشهایی که از جمعیت عشایر کشور گرفته شده بود از کمبود امکانات از قبیل نبود آب کافی برای تولید علوفه، نبود سوخت مورد نیاز، نبود بهداشت،

نبود آموزش بسیار ناراضی بودند. در مواردی اظهار داشتند که اگر ما آب لازم را دراختیار داشته باشیم نیازی نیست علوفه برای تغذیه دام را به قیمت بالا خریداری کنیم. آنها حتی اب لازم را برای بهداشت ندارند که در مواردی اشاره کردند که ما آب لازم برای نظافت نداریم که گاهی هفته ها منتظر آب برای نظافت هستیم.

برخی از آنها می گفتند دلالان دام زنده را به قیمت خیلی نازل از ما می خرند اگر ما پشتوانه ای برای فروش دام داشته باشیم دامها را با قیمت نازل در اختیار دلالان قرار نمی دهیم. یا در مورد سوخت میگفتند اینجا از نفت خبری نیست بعد به ما می گویند به مراتع آسیب نرسانید. اما ما برای گرم کردن خود مجبوریم از پوشش گیاهی دشت استفاده کنیم

. و در پایان گفتند که ما افراد توانایی هستیم، اهل کاریم و در مقابل مشکلات ایستادگی می کنیم اما متأسفانه هیچ امکاناتی وجود ندارد. خوب حالا که امکان یکجا نشین کردن این عشایر در زمان کوتاه و بطور جمعی امکان پذیر نیست پس چرا نباید امکانات جهت زندگی بهتر برای آنها فراهم گردد؟؟

مزیتهای زندگی عشایری
عشایر بعنوان جامعه سوم ، زندگیشان دائماً با طبیعت و عوامل طبییعی عجین و لاینفك است ، بطوریكه عوامل طبیعی بیشترین تأثیر را بصورت مستقیم بر زندگی آنان دارد ، بدین ترتیب زندگی آنان دارای مزیتهای ذیل می‌باشد .
1-خودكفایی و عدم وابستگی نسبت به جوامع روستایی و شهری
2-ساده زیستی و عدم تجملات
3-پایبندی به آداب و سنن و روابط قومی

4-داشتن زندگی مبتنی بر دامداری و كشاورزی
5-پایبندی به حفظ شرف ، دین و میهن
مسائل ومشكلات ونیازهای عشایر:
1-مسائل و مشكلات مربوط به مراتع
2-مسائل و مشكلات زمان و نحوه كوچ
3-مسائل و مشكلات و موانع دامداری و دامپروری
4-مسائل و مشكلات امور آموزشی و فرهنگی

5-مسائل و مشكلات و نیازمندیهای رفاهی و اجتماعی
6-اجرای طرح تسلیح و استرداد اسلحه‌های توقیفی عشایر و تامین امنیت آنان
7-تشکیل شوراهای اسلامی عشایر
8-جبران خسارات سیل ، آتش سوزی و بلایای طبیعی توسط دولت
9-تأمین آب شرب و كشاورزی
10- توسعه فعالیتها ، تولیدات و ایجاد فرصتهای شغلی
11- اجازه كشت محصولات كشاورزی و علوفه‌ای با تأكید بر تبدیل اراضی مرتعی
12- تامین به موقع علوفه مورد نیاز دام عشایر از طریق شركتهای تعاونی عشایر و پشتیبانی امور دام

13- تامین مایحتاج و ارزاق غیر قابل دسترسی عشایر از طریق شركتهای تعاونی عشایری
اثرات خشكسالی :
1-تخریب مراتع ، جنگلها و باغات
2-ضرر و زیان عشایر
3-ایجاد بیكاری و كمبود درآمد خانوارها
4- صدمات اجتماعی بر خانوارها
5-ایجاد شغلهای كاذب در سطح شهرها
6-كاهش راندمان تولید

فعالیتهای شاخص :
فعالیت عمده عشایر بر پایه دامداری و دامپروری است كه در جوار آن از فعالیتهای كشاورزی و باغداری و همچنین صنایع دستی نیز بهره می‌گیرند كه البته دامداری و دامپروری بعنوان فعالیت شاخص بخصوص با توجه به تولیدات و فرآورده‌های دامی و زراعت و باغداری و گاهاً صنایع دستی بعنوان فعالیتهای مكمل در زندگی عشایر نقش دارند .
توصیه‌های استانی :
1-افزایش و تفكیك اعتبارات تسهیلاتی جهت ایجاد اشتغال برای عشایر
2- تامین سوخت فسیلی عشایر

3-بیمه خدمات درمانی تمامی خانواده های عشایر
4-بیمه دام و محصولات کشاورزی عشایر
5-خرید تضمینی دام و محصولات دامی و لبنی عشایر
6- رفع مشكلات تردد عشایر

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود مقاله بوم شناسی – اکولوژی در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود مقاله بوم شناسی – اکولوژی در فایل ورد (word) دارای 9 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله بوم شناسی – اکولوژی در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي دانلود مقاله بوم شناسی – اکولوژی در فایل ورد (word)،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن دانلود مقاله بوم شناسی – اکولوژی در فایل ورد (word) :

بوم شناسی – اکولوژی

ماهیت تحول و بلوغ ، جایگزین شدن منظم و جهت‌دار جامعه‌های زنده ، یکی پس از دیگری است. توالی ، با استقرار کم‌نیاز‌ترین جامعه‌ها آغاز می‌شود و هر جامعه‌ای شرایط محیط را برای استقرار جامعه‌ای دیگر ، جامعه‌ای پرنیاز تر ازخود ، آماده می‌سازد. به تعبیری دیگر علت توالی ، نوسان توان رقابت جانداران به دنبال تحول در شرایط محیط است. به عنوان مثال در محیط متشکل از یک لایه چند سانتیمتری خاک ، بوته‌ها بهتر از درختچه‌ها رشد می‌کنند. اما وقتی ضخامت خاک افزایش یافت ، توان رقابت درختچه‌ها در برابر بوته‌ها بالا می‌رود و جایگزین شدن درختچه‌ها در محل استقرار قبلی بوته‌ها را ممکن می‌سازد.

جهات تغییرات در ضمن توالی
همزمان با وقوع توالی ، بسیاری از مشخصات اکوسیستم هر کدام در مسیر معینی تغییر می‌یابند و یا به بیان دقیق‌تر وقوع توالی معلول تغییر در عده‌ای از ویژگیهای اکوسیستم است. برای آسانی بیان جهات تغییر در طی توالی می‌توان به صورت زیر طبقه‌بندی کرد.

• از لحاظ توده زنده و انرژی.
• از لحاظ چرخه‌های مواد.
• از لحاظ ساختار اکوسیستم و جامعه زیستی.
• از لحاظ ثبات اکوسیستم.
• از لحاظ استراتژی کلی اکوسیستم.

تقسیمات توالی
توالی اولیه
نوعی از توالی که برای نخستین بار در یک منطقه رخ می‌دهد.
توالی ثانویه
در مناطقی که توالی اولیه به صورت کامل یا نزدیک کامل رخ داد و جامعه زیستی متعادل با شرایط محیط استقرار یافته ، به دلیل اثر عوامل بیرونی ، خواه مستقل از دخالت انسان و خواه ناشی از دخالت انسان.
توالی درون‌زا
مراد از توالی درون زا یا منبعث از درون یا ایجاد شده بوسیله خود، نوعی از توالی است که بدون دخالت عوامل بیرون از خود اکوسیستم نظیر تغییر در شرایط اقلیمی یا حریق و سیل رخ می‌دهد.

توالی برون‌زا
شکلی از توالی است که از تاثیر یک عامل بیرونی یعنی عاملی غیر از تحول درونی اکوسیستم نشات می‌گیرد. مثلا جایگزین شدن پوششهای گیاهی پس از دروه‌های یخبندان و افزایش تدریجی دما و تبدیل منظم اقلیم رخ می‌دهد.
توالی اتوتروفیک
این نوع توالی به لحاظ تعداد و سطح وقوع توالی بیشترین شکل توالی را تشکیل می‌دهد. وجه مشخصه اصلی در این نوع توالی برتری تولید بر مصرف در طی مراحل توالی است.

توالی هتروتروفیک
به لحاظ تعداد و سطح وقوع این شکل از توالی محدودتر از نوع قبلی است. در این نوع توالی طی مراحل اولیه توالی ، نقش هتروتروف‌ها یا مصرف کننده‌ها بر نقش اوتوتروف‌ها یا تولید کننده‌ها برتری دارد.

کلیماکس
آخرین نوع اکوسیستم است که در پایان توالی در یک منطقه استقرار می‌یابد. تعریف رایج‌تر کلیماکس ، اکوسیستم متعادل یعنی در حال تعادل پایدار با محیط است.

زنجیر غذایی و شبکه غذایی در اکوسیستم
در دانش اکولوژی هر یک از از سطوح انباشتگی مواد آلی یا انرژی را یک پله غذایی یا یک سطح غذایی (trophilevel) می‌نامند و تولید کننده‌ها بالطبع سطح اول و هر یک از ردیفهای مصرف کننده ، یک سطح دیگر تلقی می‌شوند. این زنجیره‌های غذایی مستقل از هم نیستند و بین اکثر زنجیره‌های غذایی حلقه‌های مشترک وجود دارد.

برای مثال در یک اکوسیستم مرتعی ، یک زنجیره غذایی با سه حلقه گیاه ، خرگوش و گرگ استقرار می‌یابند و زنجیر دیگری نیز با سه حلقه گیاه ، گوسفند و گرگ تشکیل می‌شود. حلقه سوم بین دو زنجیر مشترک است. پس گرگ این دو زنجیر را بهم پیوند می‌دهد. مجموعه زنجیره‌های غذایی را که باهم حلقه‌های مشترک دارند در اصطلاح رشته یا شبکه غذایی (tood Web) می‌نامند.

هرمهای اکوسیستم
هر چقدر از پله پایین‌تر اکوسیستم به طرف پله‌های بالاتر پیش رویم، تعداد موجودات زنده پله‌ها کمتر می‌شود، در واقع می‌توان گفت مقدار انرژی انباشته در پله‌های اکوسیستم از پایین به بالا به تدریج کاهش می‌یابد. توجه به این مطلب ، انگیزه اصلی طرح مبحثی تحت عنوان هرمهای اکوسیستم است. اگر در یک اکوسیستم ، موجودات زنده پله اول را یک جا جمع کنیم و بعد موجودات زنده پله‌های دیگر را به همان توالی طبیعی به ترتیب پله‌ها روی هم قرار دهیم، شکل عمومی آنها ، به صورت یک هرم خواهد بود.

 

اگر گیاهان و حیوانات موجود در اکوسیستم از نظر مدت زمان رشد ، حجم و وزن بدن با همدیگر هماهنگ باشند می‌توان از هرم تعداد ، به عنوان هرم وزن استفاده نمود به این نوع هرم ، هرم وزن زنده یا توده زنده نیز گفته می‌شود. اما شرط اصلی این هرم این است که همه موجودات زنده همه پله‌های آن یکساله باشد اگر بیشتر از این باشد هرم وزن زنده گویایی خود را از دست می‌دهد.

 

چرا که در اینحالت ، وزن زنده جانداران مختلف در این هرم ، در طول یکسال یکسان نخواهد بود. مثلا وزن زنده مصرف کنندگانی مانند فیل و زرافه ، در یکسال تفاوت فاحشی خواهد داشت. به خاطر همین ، هرم انرژی مطرح گردید که منظور از آن ، محاسبه مقدار انرژی‌ای است که در مدت معینی در هر کدام از پله‌های اکوسیستم ذخیره می‌شود در اینحالت مقدار انرژی انباشته شده در مدت معین مثلا یکسال ، ملاک رسم هرم قرار می‌گیرد

عوامل موثر در رشد اکوسیستم
آب و هوا
از این عوامل می‌توان به نور ، دما ، رطوبت هوا ، جو زمین ، باد و آتش اشاره کرد. تاثیر نور بر روی حیات گیاهی در اکوسیستم در تولید کلروفیل ، تاثیر بر میزان تعرق ، توزیع گیاهان به موجب عرض جغرافیایی و فتوپریودیسم و بر روی جانوران به صورت تاثیر بر سوخت و ساز ، تولید مثل ، توسعه ، تغییرات رنگ و ; می‌باشد. دما بر روی گیاهان و جانوارن بر روی متابولیسم ، تولید مثل و رنگ و مورفولوژی آنها تاثیر می‌گذارد. رطوبت نقش مهمی را به طرق گوناگون در زندگی گیاهان و جانوران ، ایفا می‌کند.

عوامل ادافیک
به کنترل‌های زیست محیطی که به خاک وابسته هستند، عوامل ادافیک می‌گویند. اهمیت خاک به عنوان مهمترین عامل زیست محیطی برای همگان مشهور است. در جغرافیای زیستی رابطه بین خاک و رشد گیاهان با اشاره ویژه به نقش آن در عرضه مواد مغذی معدنی از اهمیت زیادی برخوردار است.

ناهمواری
اجتماعات گیاهی با افزایش ارتفاع ، ناهمواریها و کوهها تغییر می‌کنند. سطح برجستگی تمام عوامل زیست محیطی آب و هوایی را دگرگون می‌سازد. آثار اساسی تغییر ارتفاع جغرافیایی توسعه تغییرات محلی دامنه‌ها ، شیبها و شکل آنها افزایش می‌یابد تا موزائیک اکوسیستم‌ها را که ارتباط نزدیکی با شکل خشکی دارند ، ایجاد کنند.

توالی
گرچه اجتماع نمونه ، تعادل را با شرایط متداول زیست برقرار می‌کند، در طبیعت این مورد به سختی می‌تواند واقعی باشد. اجتماعات پایدار نیستند ولی دینامیک هستند و در زمان و مکان کم و بیش منظم تغییر پیدا می‌کنند. محیط زیست بنا به تغییرات در عوامل آب و هوایی و فیزیوگرافیکی و فعالیتهای گونه‌های اجتماعی آنها در حال تغییر است. این تغییرات ادامه می‌یابد و اجتماعات متوالی یکی پس از دیگری در همان پهنه توسعه پیدا می‌کنند تا اجتماع پایانی برای دوره زمانی ویژه‌ای کم و بیش پایدار شود. حالت برای اولین بار عبارت توالی را برای تغییرات در اجتماعات مورد استفاده قرار داد.

 

اجتماعات کم و بیش پایدار در توالی که قادر به برقراری نوعی تعادل با شرایط زیست محیطی یک پهنه هستند، توسعه یک اصطلاح که برای اولین بار دانشمندی به نام کلمنتز در سال 1916 آن را ابداع کرد، یعنی اوج مشخص می‌شوند. این دانشمند اوج را به این صورت توضیح می‌دهد. اوج یک واحد است و شاخص آب و هوای یک پهنه بشمار می‌رود. در یک پهنه آب و هوایی ویژه اجتماعات اوج تنها با گونه‌های غالب مشخص می‌شوند. اجتماع اوج برای یک موجود به مانند متولد شدن ، رشد ، توسعه و بالغ شدن می‌تواند مطرح گردد.

تنوع
مطالعه تنوع گونه‌های در حال تغییر در زمان ، یک جنبه مهم از مفهوم اینکه چرا بسیاری از انواع مختلف گیاه و جانور وجود دارند و اینکه چرا در قسمتهای معینی از کره زمین متمرکز هستند، محسوب می‌گردد. یک مثال ساده در ارتباط با هجوم گیاهان در ارتباط با پسروی یخچالهاست. شرایط گرمتر موجب ذوب یخ می‌شوند. آسیب دیدگی یک جنگل منطقه گرمسیری توسط مرگ یک درخت قدیمی یا توسط تخریب باد ، توسط هجوم و رشد گیاهان کامل می‌شود.

یکی از اهداف انسان در مدیریت زمین به افزایش تنوع موجودات مربوط می‌شود. تنوع گونه‌های جانوری به پیچیدگی ساختاری گیاهان ارتباط دارد. هر قدر تنوع پوشش گیاهی بیشتر باشد، جانوارن بیشتری را می‌توان یافت. به عنوان مثال بر روی بوته گز می‌توان شاهد 100 حشره بود، در حالی که بر روی یک درخت چنار تنومند یک میلیون حشره قرار دارد. جنگل‌های با تنوع پوشش گیاهی باید تنوع حیات جانوری را به همراه داشته باشند.

نیش اکولوژیکی
نیش اکولوژیکی یا میدان زیست برای اولین بار توسط گرنیل (1971) برای توصیف مسکن طبیعی کوچک بکار رفت. بر طبق نظر این دانشمند ، میدان زیست واحد توزیعی اصلی و نهایی بشمار می‌رود که در آن هر گونه توسط محدودیت‌های مشخص ساختاری آن مشروط می‌شود. میدان زیست که به معنی جا و فعالیت در آن است، هرگز با واژه زیستگاه طبیعی تناقض ندارد، زیستگاه طبیعی جایی است که یک موجود می‌تواند آن را پیدا کند. میدان زیست بوم شناختی فضای طبیعی اشغال شده توسط یک موجود است و همچنین نقش عملکردی آن در اجتماع و نیز موقعیت آن در گرادیانهای زیست محیطی که شامل دیگر شرایط موجود می‌شود، ایفا می‌کند.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود مقاله اکوسیستم در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود مقاله اکوسیستم در فایل ورد (word) دارای 12 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله اکوسیستم در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي دانلود مقاله اکوسیستم در فایل ورد (word)،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن دانلود مقاله اکوسیستم در فایل ورد (word) :

اکوسیستم
گیاهان (مانند علف در علفزار) انرژی خورشید را از طریق فتوسنتز به انرژی شیمیایی ذخیره شده تبدیل می کنند. این انرژی در سلولهای گیاه ذخیره شده و جهت رشد ، اصلاح و تکثیر آن استفاده می گردد. گاوها و سایر حیوانات، انرژی ذخیره شده در علف یا دانه را استفاده نموده و آن را به انرژی ذخیره شده ای در بدن خود تبدیل می کنند. زمانیکه ما گوشت و سایر محصولات حیوانی را می خوریم ، ما نیز آن انرژی را در بدن خود ذخیره می کنیم. ما از این انرژی ذخیره شده برای راه رفتن ، دویدن ، دوچرخه سواری و یا حتّی خواندن یک مطلب برروی اینترنت استفاده می کنیم. اکوسیستم و زنجیره ی غذایی:در محیط زیستی عوامل غیر زنده مانند خاک ، آب ، گازها و غیره به همراه جانداران وجود دارند. موجودات زنده با هم و با محیط غیر زنده خود ارتباطی متقابل برقرار می‌سازند.

این ارتباط‌ها برای بقای محیط زیست بسیار لازمند. کارشناسان محیط زیست هنگام بررسی ، مناطق زیستی را مورد مطالعه قرار می‌دهند. هر منطقه زیستی شامل موجودات زنده ویژه عوامل غیر زنده است اکوسیستم نام دارد و دانشی که به بررسی اکوسیستم‌ها می‌پردازد. اکولوژی نامیده می‌شود. عوامل زنده اکوسیستم جانداران را براساس نقشی که در محیط دارند به دسته‌های زیر تقسیم می‌شوند. 1 موجودات تولید کننده (گیاهان سبز) 2 موجودات مصرف کننده (جانوران) 3 موجودات تجزیه کننده (باکتری‌ها و قارچ‌ها) ارتباط موجودات زنده با هم دیگر مهم ترین ارتباط غذایی است که به صورت زنجیره غذایی و شبکه غذایی در جریان است. علاوه بر ارتباط کلی میان جانداران که به صورت زنجیره غذایی نشان داده می‌شود. انواع دیگری از ارتباط نیز میان آنها وجود دارد که در آن الزاما ارتباط غذایی منجر به از بین رفتن طرفین نمی‌شود بلکه در این نوع ارتباط جانداران به زیستن در کنار هم ادامه می‌دهند. ارتباط غذایی زنجیره غذایی اگر وابستگی غذایی یک موجود زنده را با موجود زنده دیگر به صورت AB نمایش دهیم بدین معنی است که موجود زنده A غذای موجود زنده B است و به عبارت دیگر B از A تغذیه می‌کند. بدین ترتیب می‌توانیم روابط غذایی زیر را که بین چند موجود زنده برقرار می‌شود نشان دهیم. در این روابط هر موجود زنده به صورت حلقه‌ای از یک زنجیر با موجود زنده دیگر مربوط می‌شود. هر یک از این روابط را یک زنجیره غذایی می‌نامند. در تمام این زنجیره‌های غذایی حلقه اول یک گیاه سبز است حلقه دوم یک جاندار گیاهخوار است و حلقه‌های بعدی را موجودات گوشتخوار تشکیل می‌شوند.

شبکه غذایی چند زنجیره غذایی که با یکدیگر ارتباط داشته باشند یک شبکه غذایی را بوجود می‌آورند. شبکه حیات همه شبکه‌های غذایی با یکدیگر ارتباط دارند بطوری که همه موجودات زنده کره زمین یک شبکه غذایی بزرگ را تشکیل می‌دهد این شبکه غذایی بزرگ ، شبکه حیات نام دارد. نوع دیگر ارتباط جانداران با هم رقابت در رقابت یک موجود به چیزهایی که مورد نیاز موجود زنده دیگر نیز هست احتیاج پیدا می‌کند. مثلا جانوران بین یافتن غذا و لانه سازی و غیره با هم رقابت می‌کنند. در عمل رقابت گاهی دو رقیب با یکدیگر با خبر نیستند. بعضی از رقابت‌ها میان جانداران یک گونه و برخی دیگر در بین جاندارانی که از گونه‌های متفاوت است صورت می‌گیرد. موضوع مورد رقابت اغلب جانوران غذاست. رقابت تختصاص به جانوران ندارد. گیاهان نیز برای بدست آوردن نور ، آب و کانی‌ها با هم به رقابت می‌پردازند. هم زیستی هم زیستی یعنی زندگی کردن با یکدیگر و با هم زیستن اما در اکولوژی منظور از هم زیستی هر نوع ارتباط نزدیک میان دو نوع موجود زنده است صورت‌هایی از هم زیستی عبارتند از: هم سفرگی در این نوع هم زیستی یکی از افراد ، نه سود می‌برند و نه زیان و دیگری سود می‌برد. مانند رابطه چسبیدن ماهی بادکش‌دار ، بدن کوسه ماهی ، که ماهی بادکش دار در این رابطه سود می‌برد. همیاری در این نوع هم زیستی دو موجود زنده هر دو از یکدیگر بهره می‌برند- همیاری ممکن است داوطلبانه و یا اجباری باشد. همیاری گل‌سنگها اجباری است و قارچی که در ساختمان گلسنگ بکار رفته بدون جلبک سبز قادر به ادامه حیات است میان باکتری‌ها و گیاهان تیره نخود نیز همیاری است – همیار s شته و مورچه حالت اجباری دارد. زندگی انگلی در این نوع همزیستی یک موجود (انگل) سود می‌برند و موجود دیگر (میزبان) زیان. زندگی صیادی مستقیم‌ترین رابطه غذایی هنگامی وجود دارد که جاندار دیگر را بخورد. هر مصرف کننده‌ای که جانداری دیگر را بکشد و بخورد یک صیاد است و جانداری که خورده شود صید نام دارد. عوامل غیر زنده اکوسیستم گرما بیشتر از اشعه مادون قرمز بخشی از نور خورشید به دست می‌آید و در فعالیت‌های موجودات زنده نیز انرژی به صورت گرما آزاد می‌شود. دما یکی از عوامل غیر زنده محیطی است و تغییرات زیادی دارد و کلیه جانداران به نحوی با این تغییرات سازش پیدا کرده‌اند سازش باعث بقای جانوران می‌شود. نور نور نقش مهم در غذاسازی تولید کننده دارد. گازها مهم‌ترین گازهایی که در اتمسفر وجود دارند عبارتند از : اکسیژن و دی‌اکسید کربن. که اکسیژن در تنفس و در اکسید کربن در فتوسنتز نقش دارد. آب آب به صورت تبخیر شده وارد اتمسفر می‌شود و به صورت برف و باران به زمین برمی‌گردد. مواد شیمیایی به دو صورت کانی و آلی در اکوسیستمها وجود دارد مواد آلی ناشی از تجزیه موجودات زنده ، در اکوسیستمهای مختلف مورد استفاده جانداران قرار می‌گیرد. مواد کانی نیز به ترکیبات مختلف مثل نمک خوراکی یا کلریدسدیم که در غذای آدمی مهم است و یا کودهای شیمیایی که در حاصل خیزی خاک اهمیت دارد.

مفاهیم کلی
هر موجود زنده به تنهایی یک سیستم یا مجموعه منظم است و در عین حال ممکن است از سیستم‌های کوچک‌تر تشکیل یابد. وقتی موجودات زنده اجتماع و تشکل می‌یابند، روابط نظام‌مندی بین آنها پدیدار می‌شود و در نهایت وقتی همه موجودات زنده در یک محیط قرار می‌گیرند، یک سیستم بزرگ‌تر را تشکیل می‌دهند که به دلیل وجود روابط قانونمند و هدفدار بین محیط و جانداران، این مجموعه سیستم اکولوژیک یا اکوسیستم نامیده می‌شود. استقرار پایدار هر اکوسیستم منحصرا به مشارکت همه اجزای اصلی در ساختمان آن بستگی دارد. بدیهی است اگر مثلاً عوامل غیر زنده لازم وجود نداشته باشد، پایداری اکوسیستم هم، غیر ممکن خواهد بود. بر این اساس اکوسیستم از اجزای زیر تشکیل یافته است.

• مجموعه عوامل غیر زنده.
• تولید کننده‌ها یا گیاهان کلروفیل‌دار.
• مصرف کننده‌ها شامل دو گروه: گیاهخواران یا مصرف کننده‌های ردیف اول و گوشتخواران یا مصرف کننده‌های ردیف دوم.
• تجزیه کننده‌ها.
انواع اکوسیستم از نظر ناقص یا کامل بودن چرخه مواد

اکوسیستم‌های ناقص آنهایی هستند که چرخه ماده در آنها تقریباً بسته نباشد و اکوسیستم‌های کامل آنهایی هستند که مبادله ماده بین محیط و موجود زنده کاملاً بسته باشد. مثلاً در یک دریاچه، انرژی آفتاب به دلیل جذب مواد و تثبیت انرژی آفتاب از طریق گیاهان، ذخیره می‌شود و به مصرف ماهیها مصرف می‌رسد. مرغان ماهیخوار این مواد را با صید ماهی دریافت کرده و فضولات مرغان ماهیخوار و اجساد آنها به اکوسیستم‌های دیگر وارد می‌شود.
به این ترتیب چرخه ماده، به صورت کامل بسته در نمی‌آید. در اکوسیستم‌های مصنوعی (مصرف کننده و تولید کننده با دخالت انسان استقرار یافته است) نیز به این صورت است. اما اگر همه اکوسیستم‌های کره زمین را یک اکوسیستم تلقی کنیم، این مجموعه حالت اکوسیستم کامل دارد. زیرا در این اکوسیستم بزرگ مجموعه موادی که از محیط گرفته می‌شود سرانجام به محیط باز می‌گردد.

مکانیسم روند تولید در اکوسیستم
روند توالی یا انباشتن انرژی در اتمهای کربن مستلزم آن است که اتمهای هیدروژن از یک ملکول محتوی هیدروژن جدا گردد و به اتمهای کربن که از تجزیه CO2 بدست می‌آیِند، اتصال داده شود. گیاهان کلروفیل‌دار برای اخذ هیدروژن، ملکولهای آب (H2O) را تجزیه و ضمن تولید مواد آلی، اکسیژن را آزاد می‌کنند. علاوه بر گیاهان کلروفیل‌دار، برخی از باکتریها نیز عمل فتوسنتز را انجام می‌دهند. اما منبع هیدروژن برای این باکتریها H2O نیست، بلکه یک ترکیب دیگر است. برای مثال، باکتریهای سبز آزاد کننده گوگرد بجای H2O و H2S را تجزیه و در نتیجه بجای رها کردن O2، گوگرد یا S را آزاد می‌کنند.

مکانیسم روند مصرف در اکوسیستم
اساس روند مصرف مبتنی بر تجزیه یا شکستن ترکیبات آلی حاصل از روند تولید است که به دو صورت انجام می‌شود:
• تنفس هوازی: در این روند، مواد آلی با طی مسیرهای طولانی در نهایت با اتمهای اکسیژن ترکیب می‌شوند.
• تخمیر یا تنفس غیر هوازی: در جریان این روند، مواد قندی به صورت کامل شکسته نمی‌شوند، بلکه سهمی از آرایش مواد قندی حفظ می‌شود. به همین دلیل تمام انرژی انباشته در آنها آزاد نمی‌گردد.

زنجیر غذایی و شبکه غذایی در اکوسیستم
در دانش اکولوژی هر یک از از سطوح انباشتگی مواد آلی یا انرژی را یک پله غذایی یا یک سطح غذایی (trophilevel) می‌نامند و تولید کننده‌ها بالطبع سطح اول و هر یک از ردیفهای مصرف کننده، یک سطح دیگر تلقی می‌شوند. این زنجیره‌های غذایی مستقل از هم نیستند و بین اکثر زنجیره‌های غذایی حلقه‌های مشترک وجود دارد.
برای مثال در یک اکوسی

ستم مرتعی، یک زنجیره غذایی با سه حلقه گیاه، خرگوش و گرگ استقرار می‌یابند و زنجیر دیگری نیز با سه حلقه گیاه، گوسفند و گرگ تشکیل می‌شود. حلقه سوم بین دو زنجیر مشترک است. پس گرگ این دو زنجیر را بهم پیوند می‌دهد. مجموعه زنجیره‌های غذایی را که باهم حلقه‌های مشترک دارند در اصطلاح رشته یا شبکه غذایی (tood Web) می‌نامند.

هرمهای اکوسیستم
هر چقدر از پله پایین‌تر اکوسیستم به طرف پله‌های بالاتر پیش رویم، تعداد موجودات زنده پله‌ها کمتر می‌شود، در واقع می‌توان گفت مقدار انرژی انباشته در پله‌های اکوسیستم از پایین به بالا به تدریج کاهش می‌یابد. توجه به این مطلب، انگیزه اصلی طرح مبحثی تحت عنوان هرمهای اکوسیستم است. اگر در یک اکوسیستم، موجودات زنده پله اول را یک جا جمع کنیم و بعد موجودات زنده پله‌های دیگر را به همان توالی طبیعی به ترتیب پله‌ها روی هم قرار دهیم، شکل عمومی آنها، به صورت یک هرم خواهد بود.

اگر گیاهان و حیوانات موجود در اکوسیستم از نظر مدت زمان رشد، حجم و وزن بدن با همدیگر هماهنگ باشند می‌توان از هرم تعداد، به عنوان هرم وزن استفاده نمود به این نوع هرم، هرم وزن زنده یا توده زنده نیز گفته می‌شود. اما شرط اصلی این هرم این است که همه موجودات زنده همه پله‌های آن یکساله باشد اگر بیشتر از این باشد هرم وزن زنده گویایی خود را از دست می‌دهد.

چرا که در اینحالت، وزن زنده جانداران مختلف در این هرم، در طول یکسال یکسان نخواهد بود. مثلاً وزن زنده مصرف کنندگانی مانند فیل و زرافه، در یکسال تفاوت فاحشی خواهد داشت. به خاطر همین، هرم انرژی مطرح گردید که منظور از آن، محاسبه مقدار انرژی‌ای است که در مدت معینی در هر کدام از پله‌های اکوسیستم ذخیره می‌شود در اینحالت مقدار انرژی انباشته شده در مدت معین مثلاً یکسال، ملاک رسم هرم قرار می‌گیرد.
گرمای ویژه آب زیاد است و می‌تواند به تدریج مقدار زیادی گرما را جذب کند و یا ازدست بدهد. بنابراین موجودات آبزی کمتر از موجودات خشکی‌زی در معرض تغییرات شدید دما قرار می‌گیرند. حیات دراعماق زیاد بستگی به این دارد که مواد غذایی تا چه حد از سطح به آنها برسد. در هر حال جثه جانوران نواحی عمیق کوچک است. در اعماق تاریک اقیانوسها تولید کننده‌ای وجود ندارد و تنها عده کمی مصرف کننده با جثه کوچک دیده می‌شود.


o گازها: دو گاز مهم و موثر در حیات یعنی O2 و CO2 را بررسی می‌کنیم که اکسیژن در آب بسیار کمتر از هواست. مقدار اکسیژن هوا در یک لیتر هوا و در دمای 15 درجه سانتیگراد، 210 سانتیمتر مکعب است ولی مقدار O2 در یک لیتر آب شیرین و دمای 15 درجه سانتیگراد 7.2 سانتیمتر مکعب است. که مقدار آن درآب شور به 5.8 سانتیمتر مکعب کاهش می‌یابد. آبزیان با این مقدار کم اکسیژن سازش حاصل کرده‌اند و دستگاه تنفسی آنها قادر است که اکسیژن مورد نیاز بدن را از آب جذب نمایند.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

دانلود مقاله هیدرولوژی اقلیم منطقة سبزوار در فایل ورد (word)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 دانلود مقاله هیدرولوژی اقلیم منطقة سبزوار در فایل ورد (word) دارای 299 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله هیدرولوژی اقلیم منطقة سبزوار در فایل ورد (word)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي دانلود مقاله هیدرولوژی اقلیم منطقة سبزوار در فایل ورد (word)،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن دانلود مقاله هیدرولوژی اقلیم منطقة سبزوار در فایل ورد (word) :

-1- انگیزه و انتخاب موضوع:
سخن را با نام خدا آغاز می‌كنیم كه بخشنده و مهربان است و مرگ و زندگی بدست اوست. خداوند بنای جهان را بر آب نها، آب الفبای آبادانی است، بدون آب یعنی مرگ بشر اولیه در هر جای كرده زمین پا نهاد و ساكن شد بی وجود آب نبود، آبادیها، شهرها مراكز خدماتی و صنعتی و فرهنگی همه و همه كه در كنار هم جمع شده و به شكل منسجم و شكیل در آمده‌‌اند از وجود پربركت این مایه حیاتی بوده مركزی ایران است

. شهری گرم و خشك، شهری كه میزان بارندگی میانگین آب برابر میانگین بارش جهان است. شهری كم آب كه از قدیم با این مشكل روبرو بوده، من تصمیم بر آن شد در این عرصه گامی‌هر چند كوچك بردارم و به مشكلت این شهر بهتر واقف شوم و از كم و كیف آن بیشتر اطلاع حاصل نمایم، مدتی این مسئله فكرم را به خود مشغول كرده بود ولی به دلیل مشغله كاری فرصت پیدا نمی‌كردم، تا اینكه پایان نامه‌ فرصتی شد

باری شروع این كار ، با جان و دل، مسائل و تعلیم هیدرولوژی اقلیم سبزوار را انتخاب و وارد میدان شدم. در پایین متذكر شوم مشكل و كمبود آب، ب آبی، تخریب قنات‌ها و پركردن آنها توسط افراد بی‌اطلاع و در نهایت خشكی قناتها و كم شدن آب چشمه‌ها و افت آبهای زیرزمینی، خرابی چاههای عمیق و كمبود و نبود وسایل فنی و موتوری و ترسیدن سوخت به موقع مقرر و مشكلات دیگر را آن سبب انتخاب این مطالب برای موضوع می‌شد.

بعد از انتخاب واحد پروژه عازم شهرستان مشهد شدم. در این سفر وسیله نقلیه ما در شهرستان سبزوار خراب شد و بناچار مدت 24 ساعت در این شهر ماندیم در این مدت تا حدودی مرد این شهرستان را آشنا شدیم و خیابانهای ساده اما بدور از تجملات آنجا را مشاهده كردیم. و همچنین از مردم آنجا در مورد كم آبی و مشكلاتی كه داشتند شنیدیم در این سفر فكر مرا مشغول به خود كرده بود و بعد از برگشت آن سبب انتخاب این مطلب برای این موضوع شد.

2-1- طرح مسئله:
بعد از اینكه انتخاب موضوع مشخص شد، بر آن شدم كه چگونه و به چه شیوه‌ای مسئله را مطرح نمایم. مطرح كردن مسئله آب، به تنهائی مرا راضی نمی‌كرد و واقعیت امر هم همین است. تا اینكه به سراغ یكسری مطالب كه پیش زمینه و پیش نیاز آب بوده رفتم، مواردی كه كمیت و كیفیت آب بدانها بستگی دارد، بدون وجود آن عوامل، مواردی چون، تشكیل، ایست، حركت، تخریب و ریزشی انجام نمی‌گیرد. لذا در طرح مسئله نكاتی چند در مورد موقعیت جغرافیایی و زمین‌شناسی

دشتهای سبزوار آب و هوا و ژئومرفولوژی (اشكال مختلف سطح زمین و فرآیندهای تغییر دهنده‌ آن ) نكاتی كه لازم بود به رشته‌ تحریر درآمد. بعد به اصل موضوع یعنی آبهای سطحی و زیر زمینی شهرستان پرداخته شد، اكثر رودخانه‌های دائمی‌و فصلی شهرستان مورد توجه خاص قرار گرفت، و به منشأ آبگیری و آبدهی و حوضه آبریز آنها اشاره شد. حوضه های این شهرستان از نظر موقعیت و چگونگی بهره‌برداری بصورت جداگانه بررسی دقیق انجام گرفت. طرحهای تغذیه مصنوعی و سدهای ساخته شده و مكانهائی كه باید سد ساخته شود و مراكز جاذب جمعیت مورد شناسائی، و پیشنهادات لازم ارائه شده.

3-1- فرضیه‌ها:
شهرستان سبزوار ، با بارش اندك و تبخیر زیاد، مسئله تأمین آب و نگهداری و حفاظت از آن خیلی مهم است، لذا نكاتی طرح و پیشنهاد می‌گردد. 1- طرح آبخوانداری در سطح دشتهای – سبزوا، جوین و داورزن 2- طرحهای تغذیه مصنوعی توسط رودخانه‌های فصلی و موقتی، اگر در سطح شهرستان سبزوار انجام پذیرد كمك بسیار فراوانی به سفره‌های آب زیرزمینی خواهد شد.

شهرستان سبزوار بویژه دشت جوین فاقد امكانات تفریحی و ورزشی است با ساختن سد بر روی رودخانه های جنوبی دشت جوین. به مواد مثبت زیر خواهیم رسید. 1- تغذیه و تقویت سفره‌های زیرزمینی دشت جوین 2- جلوگیری از به هدر رفتن آبهای اضافی در فصلهای بارانی كه به آب نیاز كمتری می‌باشد. 3- ذخیره آب و استفاده برای كشاورزی در فصول كم آب بویژه تابستان 4- خود سد بعنوان یك مركز تفریحی و ورزشی می‌توان مورد استفاده قرار گیرد. 5- مخزن سد همیشه دارای آب است و لذا می‌توان به پرورش و تكثیر آبزیان بویژه ماهی پرداخت، كه یكی از مقرون به صرفه‌ترین تأمین پروتئین میباشد. در پایان به نظر نگارنده منطقه جوین بر اثر آفت زیاد آبهای زیرزمینی (به دلیل استفاده بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی به جهت بالا بردن آبدهی غیرمجاز چاههای عمیق) تمدید ممنوعیت حفر چاههای عمیق الزامی‌است.

4-1- مطالب مورد مطالعه:
مطالبی كه در این مدت مورد مطالعه قرار گرفت، اكثراً رابطه تنگاتنگ با مسائل آب شهرستان سبزوار وارد، و در بحثهای ژئومرفولوژی و زمین شناسی منطقه و تأثیر آب و هوا بر روی این عوامل، موضوع آب هیچگاه فراموش نشد. چون خود این مسائل تأثیر مستقیم بر منابع آب سطحی و زر زمینی خواهند داشت. بدون مطالعه ژئومرفولوژی و زمین شناسی یك منطقه نمی‌توان به لایه‌های آبدار و نفوذ پذیر و غیر قابل نفوذ پی برد، و نتایجی بدست آورد. حوضه‌های آبریز دشت سبزوار- جوین، داروزن از نظر آبهای زیرزمینی كاملاً مورد مطالعه قرار گرفت،

مطالعه در زمینه سرچشمه رودها آبدهی و آبریز آنها، تعداد چاههای عمیق و علت افزایش آنها ، تعداد قناتها و چشمه‌ها و علت كاهش آنها و دلیل افت آب در سطح شهرستان مورد عنایت خاص قرار گرفت، و از سوئی مطالعه، كیفت آب (آب شرب، كشاورزی، صنعتی ) در دشتها فوق بررسی گردید. حداكثر ظرفیت مجاز بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی در سطح شهرستان سبزوار، علل شوری آب مسئله تهاجم آبهای شور زیرزمینی به سفره آب شیرین و ارزیابی منابع آب در سطح سه دشت مذكور مورد مداقه قرار گرفت، طرحهای عمرانی، تغذیه مصنوعی، و ساختن سدها از جمله موارد دیگری است كه مورد توجه نگارنده بود. در نهایت نتایج قابل قبول از آنها اخذ در پایان هر فصل قید گردید.

5-1- روش تحقیق:
در این مقوله تحقیق به سه صورت انجام گرفت 1- روش تحقیق كتابخانه‌ای و با استفاده از نقشه و تفسیر آن 2- مطالعه و تحقیق میدانی 3- روش تحقیق به صورت پرسش و پاسخ مستقیم از اهالی اهل فن كه این خود نیز یك نوع مطالعه میدانی محسوب می‌شود.

1-5-1- در روش تحقیق كتابخانه‌ای مراجعه مستقیم به كتابخانه‌های وزارت برنامه و بودجه، كتابخانه وزارت نیرو كه مرجع‌های بزرگی در تهران محسوب می‌شوند، سروآب، سازمان هواشناسی و گیتاشناسی و سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، اداره منابع طبیعی استان، جهاد سازندگی اداره‌ آبیاری و هواشناسی سبزوار داشتم، مطالبی فیش برداری شد و به اضافه یكسری تب و نقشه‌های كه در كتابخانه شخصی خودم موجود بود و یا كتبی كه از دیگر ان به امانت گرفتم به جمع‌بندی مطالب و تفسیر آنها پرداختم.

2-5-1- در روش تحقیق و مطالعه میدانی، شخصاً بطور مستقیم وارد عمل شده و مطالب و مواردی كه نیاز داشتم و در منابع از آنها ذكری نشده بود به تحقیق و تفحص پرداختم . نكات مهم را یادداشت و در پایان نام گنجاندیم. در این روش خیلی چیزها كه برایم زلال و شفاف نبود حل شد و به نتایج خوبی رسیدم، كه یك آنها قید شده است.
3-5-1- و در روش تحقیق به صورت پرسش و پاسخ از اهالی محل و اهل فن و سازمانها و ارگانهای وابسته به آب مراجعه و اطلاعات خواسته شده را اخذ و فیش برداری كرده و در پایان نامه از آنها استفاده نمودم.

1-2- موقعیت و وسعت:
منطقه‌ مورد مطالعه با وسعت تقریبی 000/493/1 هكتار شامل یك برگ از نقشه‌های توپوگرافی ایرای سری 551K با مقیاس 000/250: 1 به شماره Nj40-15 به نام سبزوار است كه در عرض شمالی 00، 36 تا 00 ،37 (درجه) و طول شرقی 00، 57 تا 30 ، 58 (درجه و دقیقه) واقع شده است. به طور كلی منطقه مورد مطالعه، اراضی اطراف سبزوار، جنوب اسفراین و قسمتی از اراضی غرب نیشابور را شامل می‌شود. نقشه شماره 1 موقعیت منطقه مورد مطالعه را نشان ‌می‌دهد.
محدوده اجرای طرح از دو بخش دشتی و كوهستانی تشكیل شده است.

پست‌ترین قسمت محدوده، اراضی حاشیه رود كال شور سبزوار واقع در منتهی الیه ضلع جنوب غربی است كه 823 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و بلندترین نقطه ، قله كوه نظرگاه واقع در رشته كوههای جعنای است كه 3825 متر از سطح دریا دارد. این كوه به شكل رشته‌ای از غرب به شرق كشیده شده است. در بخش شمالی و تقریباً در همین امتداد رشته كوه بینالود از این منطقه گذر می‌كند. دست‌های حاصلخیز جوین – سلطان آباد، اسفراین- صفی آباد در میان این دو رشته گوه گسترده شده و عرصه تولید محصولات زراعی است. در بخش جنوبی و در اراضی مشرف به دامنه‌های جنوبی كوهستان جغتای دشت سبزوار قرار دارد .

وضعیت توپوگرافی
این شهرستان از شمال شرق كوههای شاه جهان و از سمت شمال غرب كوههای هر داده و در سمت غربی و جنوب غربی و جنوب زمینهای هموار پیرامون كویرهای شاهرود، كاشمر احاطه نموده است.
كوههای همایی در حقیقت حد طبیعی منطقه را تشكیل می‌دهند و در سمت مشرق شهرستان سه رشته كوه بنام جته، شامكان و سنگرد قرار دارد كه به بهترین وجه حد طبیعی منطقه را مشخص می‌كنند این قلمرو طبیعی /21100 كیلومتر مربع وسعت دارد كه در استان خراسان درجه متوسط از نظر وسعت را دارا می‌باشد.

رشته‌ كوههایی كه سبزوار را در احاطه كرده‌اند بیشتر به صورت رشته‌های منفرد و ناهمواریهای پراكنده‌ای هستند كه محور چین خوردگیهای (انحنای قوسی) آنها متوجه شمال است. رسوبات نسبتاً جوان در پیدایش دخالت داشته ولی این رشته بعلت وجود گسلهای بزرگ نظم دو رشته كیت دااغ و آلادغ را ندارند. ناهمواریهای این قسمت رسوبی، درونی و هلالی شكل می‌باشد كه توسط گسلهای زیادی در جهات مختلف قطعه قطعه شده و از جنوب شاهرود تا مغرب نیشابور امتداد دارد. مهمترین كوهها یكه موجب جدا شدت چاله‌های آلاداغ از كویر سبزوار شده‌اند در جهت شمال غربی و جنوب شرقی عبارتند از : رشته كوه جغتای جوین و كوه شور در شمال سبزوار این رشته از دشت نیشابور تا دره‌ سفلی

2-2- آب و هوا
بر اساس نقش میانگین هم باران سالانه متوسط ریزش‌های جوی منطقه از 150 تا 3000 میلیمتر و در ارتفاعات نظرگاه تا 500 میلیمتر در سال متغیر است. نقشه شماره 3 میانگین همبارش سالانه‌ منطقه سبزوار را نشان می‌دهد. توزیع بارندگی‌ها به طور عمده در فصل زمستان صورت می‌گیرد. این وضعیت در نمودارهای شماره 2 و 3 و 6 منحنی‌های آمبروترمیك ایستگاههای سبزوار، جغتای و چكنه برای نمایش و دوره‌های خشك و مرطوب ارائه گردیده است.

توزیع ماهانه‌ بارندگی‌ها در ایستگاه سبزوار در نمودار شماره‌5 و پراكنش فصلی آن در نمودار 6 و 7 درجه گردیده است. آمار بارندگی ایستگاه سبزوار ریزش بیش از نیمی‌از بارش در فصل زمستان نشان می‌دهد.
با توجه به اطلاعات موجود در نقشه توزیع جغرافیایی میانگین تراز شده سالانه‌دمای هوا در دوره ده ساله (1363-1353) كه با نقشه شماره 4 مشخص گردیده است، دامنه تغییرات دما بین 5/2 تا 5/17 درجه سانتیگراد متغیر است. به علاوه خطوط هم دمای 10 و 5/7 درجه نیز به صورت لكه‌ای و به صورت سلولهای بسته در ارتفاعات نظرگاه و چكنه واقع در غرب و شمال شرقی منطقه دیده می‌شود.

دامنه‌ تغییرات تبخیر در محدوده اجرای طرح نیز بر اساس نقشه شماره 5 ، از 2400 تا 3000 میلیمتر در سال متغیر است و از شرق به غرب و از شمال به جنوب روند افزایشی دارد. مقدار تبخیر سالانه از تشتك كلاس A در ایستگاه هواشناسی ینگجه برابر 2545 میلیمتر گزارش شده است. برخی از پارامترهای جوی ایستگاه‌های منطقه در جدول شماره 4 ذكر شده‌اند.

(4) جدول شماره 1-2- مقادیر پارامترهای مهم هواشناسی منطقه طرح
ایستگاه مختصات جغرافیایی حرارت متوسط بارندگی سالیانه میلیمتر حداكثر بارندگی سالیانه میلیمتر دوره خشكی (ماه) سالهای آمارگیری
طول شرقی عرض شمالی ارتفاع متر حداكثر حداقل متوسط
سبزوار
چكنه
جغنای 5744
5830
5702 3612
3650
3636 978
1370
1230 49
39
5/41 8-19-
5/23-
5/14- 4/17
2/11
5/14 190
258
186 311
372
209 8
6
5/7 1991-1962
1987-1974
1988-1973
به طور كلی اقلیم در منطقه طرح بر اساس سیستم دمارتن اصلاح شده شامل چهار شكوب اقلیمی‌(فراخشك، خشك بیابانی، نیمه خشك و مدیترانه‌ای) و دو زیر اشكوب (فراسرد و سرد) است كه در مجموع 6 اقلیم مختلف در جدول شماره 5 ذكر شده اند. نقشه شماره 6 طبقه‌بندی اقلیمی‌منطقه سبزوار به روش دومارتن اصلاح شده را نشان می‌دهد.

(5) جدول شماره 2-2- نوع و مشخصات اقلیم در منطقه طرح
ردیف نوع اقلیم مساحت (هكتار) درصد مشخصات اقلیم
1 فراخشك 31709 12/2 حدود شاخص خشكی 0 تا 5
و میانگین حداقل روزانه سردترین ماه 7- تا 0
2 خشك بیابانی فراسرد 24563 65/1 حدود شاخص خشكی 5 تا 10
و میانگین حداقل روزانه سردترین ماه كمتر از 7-

3 خشك بیابانی سرد 924274 91/61 حدود شاخص خشكی 5 تا 10
و میانگین حداقل روزانه سردترین ماه كمتر از 7- تا
4 نیمه خشك فراسرد 1099712 35/7 حدود شاخص خشكی 10 تا 20
و میانگین حداقل روزانه سردترین ماه كمتر از 7-
5 نیمه خشك سرد 396867 58/36 حدود شاخص خشكی 10 تا 20
و میانگین حداقل روزانه سردترین ماه كمتر از 7- تا 0
6 مدیترانه‌ای فراسرد 5875 39/0 حدود شاخص خشكی 20 تا 24
و میانگین حداقل روزانه سردترین ماه كمتر از 7-

وضعت دوره‌های خشكی و رطوبت در ایستگاه‌های سبزوار و چكنه و جغتای با نمودارهای شماه‌2 و 3 و 4 نشان داده شده‌اند، همچنین نمودارهای شماره 5 و 6 ، توزیع ماهانه و فصلی نزولات را در ایستگاه سینوپتیك سبزوار نشان می‌دهند.
3-2- هیدرولوژی:
بیش از 5/98% از منطقه‌ مورد مطالعه در حوزه آبریز كویر مركزی شده است. این حوزه از شمال به ستیغ ارتفاعات كور خود، آلاداغ و بینالود از حوزه‌ آبریز رودخانه اترك و كشف رود، از شرق و جنوب به تیغ ارتفاعات یال پلنگ و چهل تن و كوه جام از حوزه‌ آبریز جامرود و كویر نمك و از جنوب و جنوب غربی به بلندیهای كوه سرخ و كوههای شتری از حوزه آبریز كویر نمك محدوده اجرای طرح شناخت منطقه سبزوار واقع می‌شوند. این سه دشت از دشتهای مهم و بزرگ استان خراسان هستند كه آب زیرزمینی استحصالی از این دست‌ها قابل توجه است و در اقتصاد كشاورزی استان نقش مهمی‌ایفا می‌كنند. در جدول شماره 6 مشخصات دشتهای فوق و منابع آبی آن ذكر شده است.

رودخانه‌های مهم منطقه و ویژگیهای آنها به نقل از ولایتی و توسلی (منابع و مسائل آب استان خراسان- 1370) عبارتند از:
كالشور سبزوار: بزرگترین رودخانه فصلی منطقه‌ محدوده‌ اجرای طرح است كه از دست سبزوار عبور می‌كند. میانگین حجم جریان سالانه این رودخانه 47 میلیون متر مكعب گزارش شده است. این رودخانه زهكش دو دشت نیشابور و سبزوار است و كیفیت آب آن نامطلوب است. آب جاری رودخانه‌های سنگرد، كال دهنه، زعفرانیه ، نجم آباد، بفره و مهر و در مسیر به مصارف كشاورزی و شرب می‌رسد و سیلاب این كالها به كال شور می‌ریزد و در مسیر خود سفره‌آب زیرزمینی را تغذیه می‌كند.

رودخانه ‌جوین: این رودخانه كه طول آن از 200 كیلومتر تجاوز می‌كند از شرق به غرب كشیده شده و كل حوزه ‌را زهكشی می‌كند. كلیه جریانهای سطحی و زیرزمینی منطقه سرانجام توسط این رودخانه جمع‌آوری و به كویر هدایت می‌شود. مسیر رودخانه ‌جوین به جز در مواقع پر آبی، در سایر مواقع سال خشك و آب آن شور است.
رودخانه‌ مشكان: میانگین حجم جریان سالانه آن 27 میلیون متر مكعب گزارش شده است. حداكثر و حداقل هدایت الكتریكی آب آن به ترتیب 7175 و 850 میكروموس بر سانتیمتر گزارش شده است و در كشاورزی استفاده می‌شود.

رودخانه كمایستان: وسعت حوزه‌ آبریز این رودخانه 93 كیلومتر مربع و میانگین حجم جریان سالیانه‌ آن 22 میلیون متر مكعب گزارش شده است. آب این رودخانه شیرین و برای شرب و كشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
رودخانه‌ قوه سو: این رودخانه از ارتفاعات قوچ خوار و دست صفی آباد واقع در جنوب شرق حوضه آبریز دشت اسفراین آغاز شده و از جنوب شرق در جهت شمال غرب جریان می‌یابد. كلیه جریانهای سطحی و زیرزمینی حوزه توسط این رودخانه زهكشی شده و از طریق كال ابریشم به كویر خاورتوان و كویر مركزی می‌ریزد.

كال گرماب: از دامنه‌ ارتفاعات شاه جهان، كوههای قوزی و كلارد شروع شده و پس از مشروب كردن روستاهای مسیر، به دشت صفی آباد می‌ریزد. وسعت حوزه این كال تا ورد به دشت 270 كیلومتر مربع محاسبه شده است.
رودخانه سرخاب: كلیه جریانهای سطحی و زیرزمینی دشت صفی آباد را زهكشی كره و پس از عبور از دهنه‌اجاق وارد دشت اسفراین می‌شود. سیلاب این رودخانه سرانجام وارد رودخانه‌قره سو می‌گردد.
كال ولایت: از ارتفاعات شاه جهان در شرق منطقه شروع و از جنوب به شمال غرب، به موازات رودخانه سرخ آب كشیده می‌شود. جریان دائم این رودخانه به مصارف شرب و كشاورزی روستاهای مسیر می‌رسد. سرشاخه‌های این كال كه جریانی دائمی‌دارند عبارتند از: كال فرق، كال شیون، كال نهاجرود و كال آروین. در ضمن سه رودخانه‌ بیدواز، رویین و سنخواست از دیگر منابع تامین كننده آبهای سطحی این دشت به شمار می‌روند.

(6) جدول شماره 3-2: مشخصات دشتها و منابع آب آنها
نام دشت وسعت دشت
به
كیلومترمربع ارتفاع از سطح دریا (متر) قنات چاه چشمه كل تخلیه فراوانی (درصد)
بلندترین پایین‌ترین تعداد تخلیه تعداد تخلیه تعداد تخلیه
سبزوار 4600 2857 820 583 92 673 303 54 4 339 5
جوین- سلطان‌آباد 3500 2857 900 304 60 717 454 63 10 524 6
اسفراین- صفی‌آباد 900 3032 900 116 57 318 98 33 10 1656 2
1- فراوانی نسبت به كل تخلیه در استان
2- بر حسب میلیون متر مكعب در سال

4-2- زمین‌شناسی:
كهن‌ترین رخساره در نقشه زمین‌شناسی چهار گوشه 250000: 1 سبزوار به پركامبرین با گسترش بسیار محدود تعلق دارد كه سازند كهر نامیده می‌شود. عمده گسلهای ناحیه اغلب روندی شمال غربی- جنوب شرقی دارند و بخش شرقی گسل میامی‌در ناحیه غربی منطقه واقع شده است.
نهشته‌های دوران اول (پالئوزوییك): گسترش كمی‌در منطقه دارد و از دو سازند سیب‌زار و بهرام تشكیل شده است و شامل دولومیت‌های تیره رنگ و آهكهای تیره رنگ می‌شود كه شمال غرب منطقه رخنمون دارند.

نهشته‌های دوران دوم (مزوزوییك): شامل پنج واحد مجزا است (1) تریاس فوقانی – ژوراسیك تحتانی (2) ژوراسیك میانی (3) ژوراسیك فوقانی (4) كرتاسه تحتانی (5) كرتاسه فوقانی كه شامل شیل، ماسه سنگ، كنگلومرا، سیلت و سیلتهای رسی، مارن، آهك آرژیلیتی و آهكهای خاكستری رنگ تا سبز خاكستری می‌شوند و در شمال و شمال شرق منطقه گسترش دارند.
نهشته‌های دوران سوم و عهد حاضر عبارتند از:
1- ائوسن: گسترش بسیار زیادی در منطقه دارد و از رخساره‌های آندزیتی، توف ولاپیلی توف، شیل، كنگلومرای قرمز و سنگ آهك تخریبی ماسه دارد و مارن تشكیل گردیده است و در كوههای جغتای و امتداد آنها به طرف شرق (كوه برج روكی) و همچنین در ارتفاعات شمال شرق منطقه رخنمون دارند.

2- الیگوسن: شامل دو واحد سنگی یكی كنگلومرا با سخت شدگی خوب به رنگ قرمز تیره و دومی‌تناوب ماسه سنگ، كنگلومرا و مارن به رنگ قرمز است كه روند عمومی‌این دو واحد شمال‌ غرب- جنوب شرق است.
3- میوسن: شمال مارن و مارنهای گچ‌دار به همراه میان لایه‌های سیت و مایه سنگ به رنگ قرمز است كه در دامنه شمالی رشته كوه اسفراین و دامنه‌ شمالی و جنوبی رشته كوه جغتای دیده می‌شود.

4- پلیوسن: شامل كنگلومرا است و عناصر تركیب كننده آن شامل قلوه سنگهای الیگومیوسن، ماسه‌های خاكستری، سنگهای آتشفشانی ائوسن و آهكهای تیره رنگ دوران اول و دوم هستند. این رخساره در شیب‌های شمالی و جنوبی كوه جغتای و اطراف روستای دهنه اجاق مشاهده می‌شوند.
5- پلیوكواترنر: كنگلومراهای با شیب كم را شامل می‌شود.
رسوبات عهد حاضر (كوآترنری): شامل پادگانه‌های آبرفتی قدیم و جدید و مخروط افكنه‌ها و كفه‌های رسی و تپه های ماسه‌ای و آبرفتهای عهد حاضر است و در منطقه گسترش فراوانی دارد و به نحو عمده اراضی دشتی و كم ارتفاع منطقه را در قسمت های جنوب، جنوب شرقی، جنوبی غربی، مركز و شمال شامل می‌شود.

5-2- منابع اراضی و خاك:
1-5-2- منابع اراضی
حدود نیمی‌از مساحت محدوده اجرای طرح را كوهها و تپه‌ها فرا گرفته‌اند و اجرای اصلی این ارتفاعات از سنگهای آهكی تشكیل شده و معمولاً خاكی خیلی كم عمق تا نیمه عمیق دارند بقیه اراضی از خاك نیمه عمیق تا عمیق با بافت سبك تا خیلی سنگین تشكیل شده‌اند كه در برخی واحدها محدودیت شوری دارند.
بر اساس نقشه‌های ارزیابی منابع و مقابیت اراضی در مجموعه 9 تیپ اصلی اراضی و یك تیپ متفرقه در منطقه مورد مطالعه تشخیص داده شده‌اند كه هر یك از تیپ‌ها شامل یك و یا چند واحد (در مجموعه 23 واحد) اراضی به شرح ذیل هستند.

1-5-2- تیپ كوهستان‌ها:
شامل دو نوع واحد اراضی است.
واحد اراضی (12) كوههای بسیار مرتفع با قلل كشیده متشكل از سنگهای آتشفشانی و در بعضی قسمتها مخلوط با كنگلومرای متحجر و اكثر بدون پوشش خاكی كه در دامنه‌ها خاكهای بسیار كم عمق سنگریزه‌دار دارد.
واحد اراضی (13) كوههای نسبتاً مرتفع با قلل مدور، متشكل از سنگهای آهكی و سلیتی و در بعضی قستها مارنی و كنگلومرای نسبتاً متحجر با رخنمونهای سنگی زیاد، خاكهای خیلی كم عمق و غیریكنواخت در دامنه‌ها و قسمتهای میانی

.
تیپ‌های عمده گیاهی كه در این اراضی دیده می‌شوند عبارتند از:
Artemisia- Astragalus, Astragalus- Cousinia, Astragalus- Acantholimon- Agropyron Astragalus- Centaurea- Artemisia
2-5-2- تیپ تپه‌ها:
متشكل از چهار نوع واحد اراضی است.
واحد اراضی (3) فلاتها و تراسهای فوقانی با پستی و بلندی متوسط تا زیاد و با پوشش خاكی كم عمق تا نیمه عمیق سنگریزه‌دار.
واحد اراضی (32) فلاتها و تراسهای فوقانی با پستی و بلندی كم تا متوسط و خاكهای نیمه عمیق سنگیریزه‌دار توأم با مواد آهكی در طبقات زیرین دارند.
واحد اراضی (33) فلاتها با پستی و بلندی و فرسایش كم تا متوسط روی مواد گچی و سنگریزه‌دار و خاكهای نیمه عمیق تا عمیق با بافت متوسط تا سنگین همراه با تجمع مواد آهكی در لایه‌های زیرین.

تیپ های گیاهی Artemisia و Atremisia- Cousinia در این اراضی دیده می‌شوند.
4-5-2- تیپ دشتهای دامنه‌ای:
از سه نوع واحد اراضی تشكیل شده‌اند.
واحد اراضی (41) دشتهای دامنه‌ای با پستی و بلندی كم و شیب ملایم، خاك نیمه عمیق تا عمیق همراه با كمی‌سنگریزه و بافت سبك تا متوسط عموماً فاقد تكامل دارند.
واحد اراضی (42) دشت دامنه‌ای با شیب ملایم و بدون پستی و بلندی و فرسایش، خاكهای عمیق باغ بافت سنگین تا خیلی سنگین، همراه با تجمع آهك دارند.
واحد اراضی (43) دشت دامنه‌ای مسطح با شوری متوسط تا زیاد و خاكهای عمیق با بافت سنگین همراه با كریستالهای گچ در طبقات تحتانی.

تیپ گیاهی Launaea- peganum در این گونه اراضی دیده می‌شود.
5-5-4- تیپ دشتهای رودخانه‌ای:
شامل دو نوع واحد اراضی است واحدهای اراضی (.2) و (53) كه با داشتن خاك عمیق و مسطح به صورت اراضی كشاورزی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند.
6-5-2- تیپ اراضی پست:
شامل یك نوع واحد اراضی است 61)).
این اراضی مسطح و پست تا كمی‌مقعر با خاك عمیق و بافت سنگین تا بسیار سنگین هستند و شوری و قلیاییت زیادی دارند تیپ گیاهی Salsola در این اراضی دیده می‌شود.
7-5-2- تیپ دشتهای سیلابی:
دارای یك نوع واحد اراضی است. (73)

این اراضی تعداد بسیار زیادی آبراهه كم عمق موازی و خاك عمیق با بافت سنگین و شوری و قلیاییت زیاد دارند. تیپ گیاهی این گونه اراضی Seiditzia- Salsola است.
8-5-2 تیپ واریزه‌های بادبرنی شكل سنگریزه‌دار:
از نوع دو نوع واحد اراضی تشكیل شده‌اند:
واحد اراضی (1-8) وایزه های بادبزنی شكل سنگریزه دار بالایی با شیب متوسط و سنگریزه بسیار زیاد و خاك كم عمق با بافت متوسط تار سبك روی تجمع سنگ و سنگریزه و سنگریزه آهكدار
واحد اراضی (82) واریزه‌های بادبرنی شكل سنگریزه دار پایینی با شیب كم و خاك نیمه عمیق تا عمیق سنگریزه‌دار و بافت سبك روی تجمع سنگ و سنگیزه و مواد آهكی.
دو تیپ گیاهی Salsola- peganum , Launaea- peganum روی این‌گونه اراضی مستقر هستند.

9-5-2- تیپ آبرفتهای بادبرنی شكل سنگریزه‌دار:
شامل دو نوع واحد اراضی است و در كل اراضی كشاورزی هستند (واحدهای اراضی 92 , 91).
10-5-2- تیپ اراضی متفرقه:
از سه نوع واحد اراضی مختلف تشكیل شده‌اند.

واحد اراضی (x,1) تپه‌های شنی تثبیت شده، با خاكهای عمیق شنی. واحد اراضی (x,2) تپه های سنی متحرك كم ارتفاع با خاكهای عمیق (لومی‌سند – سندی لوم) تیپ گیاهی Haloxylon- Astragalus در این گونه اراضی دیده می‌شود.
واحد اراضی (R.W) بسترهای رودخانه‌ای.
توزیع تیپ‌های ارضای منطقه سبزوار در نمودار شماره 7 ترسیم گردیده است نقشه ارزیابی منابع و قابلیت اراضی منطقه سبزوار در مقیاس 000/500 : 1 با شمار (7) ضمیمه گزارش است.
ب- خاك
به طور كلی گروههای بزرگ خاك كه بر اساس روش (FAO) تعیین و مشخص شده‌اند همچنین تیپ و واحدهای اراضی شناخته شده و در منطقه طرح به شرح جدول شماره 7 ذكر شده‌اند.

جدول شماره 4-2: مشخصات خاك‌ها و منابع اراضی منطقه سبزوار
تیپ اراضی واحد اراضی مساحت تیپ (هكتار) درصد تیپ به كل اراضی گروه‌های بزرگ خاك (روش FAO)
كوهها 12 481996 28/32 Lithosols
1.3 Lithosols
تپه‌ها 21 263492 64/17 Lithosols
2.2 Lithosols , Calcaric Regosols
2.3 Calcaric Regosols
2.4 Lithosols
فلاتها و تراسها 31 204355 69/13 Calcaric Regosols
3.2 Calcaric Regosols
3.3 Gypsic Yermosols
دشتهای دامنه‌ای 41 53309 57/3 Calcaric Regosols, Calcaric Yermosols
4.2 Calcic Xerosols

43 Xerosols
5.2 97333 52/6 Calcaric Regosols, Calcaric Yermosols
دشتهای رودخانه‌ای 53 Orthic Solonchaks, Orthic solontez
اراضی پست 61 1949 13/0 Solonchaks
دشتهای سیلابی 73 109109 31/7 Orthic Solonchaks, Orthic Solontez
واریزهای بادبزنی
شكل سنگریزه‌دار 81 131858 83/8 Calcaric Regosols
8.2 Calcaric Regosols
آبرفتهای بادبزنی
شكل سنگریزه‌دار 91 40797 74/2 Regosols
9.2 Calcaric Fluvisols
اراضی متفرقه X1 108829 29/7 Calcaric Regosols
X2 Calcaric Regosols
RW بستر رودخانه

6-2- كشاورزی
حدود 734597 هكتار از اراضی منطقه، برابر با 20/49 درصد كل اراضی، به كشت نباتات مختلف زراعی، باغات مثمر و غیرمثمر اختصاص یافته است كه بر دو روش آبی و دیم كشت می‌گردند.
در بخش شمال‌شرقی منطقه مورد مطالعه به دلیل وجود بارندگی كافی و خاك نسبتاً مناسب، دیمكاری رواج زیاد دارد و از جمله گیاهان كه در این ناحیه كشت می‌گردند می‌توان به گندم، نخود، یونجه بادام و انگور اشاره كرد. اراضی آبی این ناحیه كه به طور عمده در عمق دره‌ها و حاشیه‌ رودخانه‌ها به طور محدودی رواج دارد زیر كشت سیب‌زمینی، لوبیا یونجه و گردوست.

در دشت جوین كه یكی از دشتهای مهم منطقه است به علت وجود اراضی مسطح و امكانات تهیه‌ آب، زراعت آبی مرسوم است. منابع تأمین آب آبیاری این دست چاهها، قنوات و چشمه سارها هستند و به دلیل وجود كارخانه قند، چغندر كاری در این دشت رواج بسیار دارد و در كنار آن نباتانی نظیر گندم، جو و یونجه نیز كشت می‌شود. در اراضی دیم این ناحیه كه در دشت‌های دامنه‌ای وجود دارند جالیزكاری به صورت دیم رواج داد.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید